Thông báo tin buồn: báo ai trước, nói gì, mẫu cáo phó

Một người thân vừa mất, có khi mới cách đây một giờ, và chiếc điện thoại đang ở trong tay bạn. Trước khi bất cứ việc gì khác diễn ra, mọi người cần được báo tin, và bạn là người đang cầm danh sách.

Bạn không phải báo cho tất cả mọi người ngay hôm nay, và cũng không phải làm một mình. Đây là cách thông báo tin buồn theo thứ tự ít làm người ta đau nhất, với lời cho từng bước, sẵn để chép lại và sửa cho hợp:

1. Báo cho người nhà và bạn thân nhất, qua điện thoại hoặc trực tiếp.
2. Nhờ hai người giúp gọi cho họ hàng và bạn bè xa hơn.
3. Nhắn tin cho những ai chưa gọi được, rồi đến nhóm Zalo của gia đình.
4. Gọi điện hoặc email cho cơ quan, trường học và các câu lạc bộ.
5. Đăng lên mạng xã hội khi mọi người thân đã biết.
6. Gửi lịch tang lễ, và viết cáo phó nếu gia đình muốn.

Nhà có người mất: thông báo tin buồn cho ai trước

Trước hết, hãy báo cho những người sẽ đau lòng nếu phải nghe tin qua người khác, bằng điện thoại hoặc trực tiếp: vợ hoặc chồng, các con, cha mẹ, anh chị em, những người bạn thân nhất. Rồi đến họ hàng và bạn bè xa hơn, rồi cơ quan, rồi mọi người khác. Thứ tự quan trọng vì tin đi rất nhanh: chỉ một tin nhắn trong nhóm Zalo là người anh họ bạn định gọi tối nay đã đọc được trên xe buýt.

Mỗi cuộc gọi nên do người gần với người nghe nhất thực hiện: con gái gọi cho cô ruột của mình, người bạn thân gọi cho hội bạn đại học ngày trước. Nếu bạn là người mất mát nhiều nhất, hãy gọi những cuộc chỉ bạn mới gọi được, và giao phần còn lại cho người khác. Ở nhiều nhà, các bậc cao niên trong họ cũng cần được báo sớm, vì họ thường cùng gia đình lo việc tang. Nếu trong nhà có trẻ nhỏ, hãy nói trực tiếp với các con trước khi chúng kịp nghe lỏm một cuộc gọi; bài nói với con rằng có người đã mất có lời nói cho từng lứa tuổi.

Chia danh sách cho hai người giúp. Ghi mọi cái tên vào một tờ giấy, giao cho mỗi người những tên họ biết rõ nhất, và đưa cả hai cùng mấy câu như nhau, để ai cũng được nghe cùng một nội dung. Mọi ví dụ trên trang này, và mọi nhân vật trong đó, đều là hư cấu; hãy đổi chi tiết cho hợp với nhà bạn. Một người giúp cần được nhắn đại loại thế này:

Chị Lệ ơi, cảm ơn chị đã giúp em. Bố đã gọi cho các cậu rồi. Chị gọi giúp em cho mấy anh chị họ ở Đà Lạt và mấy bác trong hội dưỡng sinh của mẹ nhé. Chị nói với mọi người là mẹ mất sáng nay ở bệnh viện, ra đi thanh thản, có bố và em bên cạnh. Nếu ai hỏi vì sao thì là do tim; nhà mình tạm thời chỉ nói vậy. Có lịch tang lễ là em báo chị ngay. Chị dặn mọi người khoan đăng gì lên mạng giúp em. Cảm ơn chị. Nhi

Nếu tin có thể lên báo, sau một tai nạn, hay ở một thị trấn nhỏ nơi ai cũng biết nhau, hãy gọi xong vòng đầu tiên trong vòng một giờ.

Báo tin buồn qua điện thoại: năm cuộc gọi mẫu

Nói bạn là ai, báo trước rằng bạn có tin buồn, rồi nói tên người đã mất và chữ “mất” ngay trong mấy câu đầu. Một tài liệu hướng dẫn cho bác sĩ cấp cứu của Hiệp hội Bác sĩ Nội trú Cấp cứu Hoa Kỳ (EMRA) khuyên dùng chữ rõ ràng, trong tiếng Anh là “died”, chứ không dùng cách nói tránh như “passed”; trong tiếng Việt, đó là chữ “mất” hay “qua đời”, thay vì “đi xa” hay “về với ông bà”. Sau đó hãy để một khoảng lặng dài hơn mức bạn thấy dễ chịu, vì người nghe nhớ rất ít những gì được nói sau cái tin ấy, và riêng điều ấy phải đến được với họ. Hướng dẫn cho nhân viên y tế của Trung tâm Nghiên cứu Căng thẳng Sang chấn (CSTS) nói thêm: khi gọi điện, hãy hỏi xem họ có đang ở chỗ yên tĩnh không, có ai ở cạnh không, có đang ngồi không; nói không quá ba ý ngắn, và sẵn sàng nhắc lại.

Cuộc gọi đầu tiên, cho một người anh, chị, em hay người bạn thân nhất.

Vũ à, chị Ngà đây. Em nói chuyện có tiện không? [Chờ.] Chị có tin buồn phải báo em. Bố mất sáng nay rồi em. [Dừng lại, để em nói.] Bố ngã quỵ trong bếp lúc khoảng sáu giờ. Mẹ ở cạnh bố, xe cấp cứu đến nhưng không cứu được. Chị biết. Chị cũng chưa tin được. Tối nay em về nhà mẹ được không? Tám giờ chị gọi lại cho em, dù thế nào cũng gọi.

Báo cho cha mẹ già. Nếu được, hãy đến tận nơi. Nếu không, trước hết hãy gọi cho một người hàng xóm hay người chăm sóc có thể ở cùng phòng, rồi nói chậm, và sẵn sàng nói lại lần hai.

Mẹ ơi, con Hải đây. Có chị Mơ ở đó với mẹ không ạ? Vâng. Mẹ đang ngồi phải không ạ? Con có tin rất buồn về anh Cảnh. [Dừng.] Anh ấy mất đêm qua rồi mẹ ạ. Do tim, và rất nhanh. [Nếu mẹ bảo nói lại:] Vâng, mẹ ạ. Anh Cảnh mất rồi. Con thương mẹ lắm. Sáng mai con bắt chuyến xe sớm nhất về, tối nay chị Mơ ở lại với mẹ.

Nếu cha mẹ bạn sống chung với chứng sa sút trí tuệ, tổ chức Alzheimer's Society ở Anh gợi ý hãy hỏi bác sĩ hay điều dưỡng của họ trước: một người hay quên có thể bàng hoàng lại từ đầu mỗi lần được báo tin.

Báo cho người ở xa và đang một mình. Hỏi xem họ đang ở đâu trước đã. Nếu họ đang lái xe hay chạy xe máy, hãy nhờ họ dừng lại rồi gọi lại cho bạn.

Vân ơi, anh Lợi đây. Em đang ở nhà à? Không phải đang chạy xe chứ? [Chờ.] Có ai ở cạnh em không? [Chờ.] Anh xin lỗi vì phải báo qua điện thoại. Bà mất chiều nay rồi em. [Dừng.] Bà mất trong lúc ngủ, có dì Hảo ngồi nắm tay bà. Có ai sang với em tối nay được không? Em có muốn anh gọi cho họ giúp em không? Chín giờ tối, giờ bên em, anh gọi lại nhé.

Báo cho người chồng hay người vợ cũ, hay một người thân đã lâu không qua lại. Họ vẫn đáng được nghe tin từ gia đình hơn là đọc được trên một bài đăng. Hãy nói ngay vì sao bạn gọi, và đừng xin gì cả. Nếu hai người có con chung, hãy nói các con đã biết những gì.

Anh Thái, em Hương đây. Em biết lâu lắm rồi mình không nói chuyện, và em không gọi vì chuyện cũ. Bố em mất hôm qua, và em không muốn anh nghe tin này từ người khác. [Dừng.] Bố bị đột quỵ. Các con biết rồi, tối nay chúng ở với em. Tang lễ tổ chức ở nhà tang lễ, động quan lúc mười một giờ sáng thứ Bảy. Anh đến thì quý lắm, và anh không cần quyết ngay bây giờ. Em sẽ nhắn địa chỉ cho anh.

Khi họ không nghe máy. Đừng bao giờ để tin dữ trong hộp thư thoại; hướng dẫn của các bác sĩ cũng nói vậy. Hãy nhờ họ gọi lại, bằng lời nhắn thoại hay một tin nhắn, thật thà nhưng đừng làm họ hoảng.

Cô Gấm ơi, cháu Thơ đây. Lúc nào cô tiện nghe máy, mà không phải đang chạy xe, cô gọi lại cho cháu nhé. Chuyện quan trọng, nhưng đợi cô về đến nhà cũng được. Cả tối nay cháu cầm máy bên mình.

Nếu họ gọi lại trong hoảng hốt, hãy nói ngay cho họ biết.

Tin nhắn thông báo tin buồn qua Zalo, Messenger hay SMS: mẫu để chép

Một tin nhắn thông báo tin buồn gọi tên người đã mất, dùng chữ “mất” hay “qua đời”, nói khi nào và việc gì sẽ diễn ra tiếp theo, và không đòi hồi âm. Đó là cách đơn giản nhất để báo cho vòng rộng hơn và cho những ai bạn không gọi được, và cùng những lời ấy có thể dùng cho email; những người gần với người đã mất nhất nên được gọi điện trước.

Mẫu thông báo tin buồn ngắn, gửi nguyên như vậy hay làm câu mở đầu cho một tin dài hơn:

• “Mình có tin buồn: [Tên] mất sáng nay. Lát nữa mình gọi cho cậu.”
• “Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin [bố / mẹ] chúng tôi, [Tên], đã thanh thản qua đời vào [ngày], hưởng [thọ / dương] [số] tuổi.”
• “[Tên] đột ngột qua đời vào [ngày]. Gia đình sẽ sớm báo lịch tang lễ. Mọi người không cần trả lời.”
• “Với nỗi đau vô hạn, tôi xin báo tin [chồng / vợ] tôi, [Tên], đã mất đêm qua.”

Gửi một người bạn thân mà bạn không gọi được.

Mẫn ơi, mình xin lỗi phải báo tin cho cậu qua tin nhắn; mình đã gọi mà không được. Em trai mình là Kha mất đêm qua vì tai nạn xe. Cả nhà mình vẫn đang ở bệnh viện. Cậu là người đầu tiên mình muốn báo. Mai mình gọi cậu. Cậu không cần trả lời đâu.

Gửi vòng rộng hơn, khi bố mất.

Cháu chào cô chú, cháu là Phát, con trai ông Lê Văn Mạnh. Cháu xin báo một tin buồn: bố cháu đã mất tại nhà hôm thứ Ba, hưởng thọ 78 tuổi, sau một thời gian lâm bệnh. Gia đình muốn cô chú được nghe tin từ chính nhà cháu trước. Nhà cháu sẽ sớm báo lịch tang lễ. Cô chú không cần trả lời ạ.

Gửi nhóm Zalo hay nhóm Messenger của gia đình, sau khi mọi người trong nhóm cần được gọi đã nhận được cuộc gọi.

Cả nhà ơi, con rất buồn phải báo tin ở đây. Ông nội mất sáng nay lúc 9 giờ 40, tại nhà, có bà ngồi bên cạnh. Nếu nhà mình chưa gọi được cho ai, con xin lỗi; cứ gọi cho con hay bố con lúc nào cũng được. Cả nhà khoan đăng gì lên mạng nhé; nhà mình muốn cùng nhau đăng, khi cả họ đã biết. Lịch tang lễ nhà mình sẽ báo ở nhóm này. Thương cả nhà, Trà

Gửi một nhóm không thân lắm: câu lạc bộ, nhóm lớp, nhóm phụ huynh.

Chào các anh chị trong đội văn nghệ phường, tôi là Kiệt, chồng chị Hạnh. Tôi rất buồn báo tin Hạnh đã mất hôm thứ Bảy. Buổi tập tối thứ Năm là lúc vui nhất trong tuần của cô ấy, và cô ấy hay kể về mọi người. Tang lễ chỉ tổ chức trong phạm vi gia đình, nhưng sau này nhà tôi sẽ báo một buổi tưởng niệm. Mọi người không cần trả lời.

Khi người mất là cha mẹ của bạn, nhóm lớp cũ của bạn thường muốn biết để đi viếng chung. Một người bạn thân hay lớp trưởng có thể báo giúp trong nhóm lớp, kèm giờ hẹn nhau đi viếng, để bạn không phải tự đăng.

Cả lớp ơi, mình xin báo một tin buồn: bố của bạn Tuấn đã mất sáng nay, hưởng thọ 68 tuổi. Lễ viếng tổ chức tại nhà riêng, [địa chỉ], từ [giờ] ngày [ngày]. Lớp mình hẹn nhau [giờ] ở đầu ngõ để vào viếng chung; bạn nào muốn góp phúng điếu chung thì gửi mình trước [giờ]. Ai không đi được thì nhắn mình nhé. [Tên], lớp trưởng

Để báo cho nhiều người mà không phải lập nhóm, người dùng WhatsApp có tính năng gửi theo danh sách (broadcast list): mỗi người nhận một tin nhắn riêng từ bạn, và lời đáp chỉ quay về với bạn. Danh sách ấy chỉ tới được những người đã lưu số của bạn, nên những người còn lại hãy nhắn từng người. Trên Zalo, Messenger hay tin nhắn thường, hãy kiểm tra để một tin gửi cho nhiều người đi tới từng người riêng, chứ không thành một nhóm chat nơi mọi lời đáp đến tay tất cả.

Khi lời chia buồn dồn dập đến, hãy gửi một dòng, rồi tắt thông báo của nhóm trong một ngày:

Cảm ơn tất cả mọi người. Nhà mình xin phép tạm không xem nhóm trong một ngày; có tin gì nhà mình sẽ báo ở đây.

Thông báo tin buồn trên Facebook hay Instagram: ba bài đăng mẫu

Chỉ thông báo tin buồn trên Facebook, Instagram hay bất kỳ mạng xã hội nào khi những người gần với người đã mất nhất đã được báo, và hãy để người nhà gần nhất đăng trước. Hiệp hội các nhà tang lễ Anh (NAFD) nói dứt khoát: không đăng gì lên mạng xã hội cho tới khi người nhà gần nhất đã nghe tin, qua điện thoại hay trực tiếp.

Một bài ngắn, khi mẹ mất.

Mẹ chúng tôi, bà Đào Thị Xuyến, đã ra đi thanh thản sáng thứ Hai, hưởng thọ 84 tuổi, có con cháu quây quần bên cạnh. Mẹ yêu khu phố này, yêu mấy giàn hoa giấy, và yêu tất cả những ai dừng lại trước cổng nói chuyện với mẹ. Gia đình sẽ sớm báo lịch tang lễ tại đây. Cảm ơn mọi người đã quan tâm đến gia đình chúng tôi.

Một bài có câu chuyện, khi chồng mất.

Chồng tôi, anh Phạm Quang Tiến, đã mất hôm Chủ nhật sau một thời gian ngắn lâm bệnh, ở tuổi 61. Ai quen anh cũng biết hễ thấy chiếc xe đạp nào hỏng là anh không bỏ qua được. Mùa xuân năm ngoái anh sửa mười một chiếc cho bọn trẻ trong ngõ, vì anh bảo anh thích nghe tiếng chuông xe đạp chạy qua. Gia đình xin được mấy ngày yên tĩnh, nhưng mọi người cứ để lại đây những câu chuyện về anh nhé. Thủy

Một bài sau khi mất đột ngột, khi em trai mất.

Chúng tôi vô cùng đau buồn báo tin em trai chúng tôi, Lê Hoàng Long, đã đột ngột qua đời hôm thứ Sáu, ở tuổi 45. Gia đình chưa sẵn sàng nói thêm. Chúng tôi sẽ báo lịch tang lễ tại đây ngay khi có. Xin mọi người đừng nhắn tin riêng cho các con của Long; các cháu đã biết và đang được gia đình chăm sóc. Cảm ơn tấm lòng của mọi người. Lê Hoàng Nam, Lê Thị Mận, Lê Thị Huyền

Bật hay tắt bình luận. Nhiều gia đình để bình luận mở, vì chúng thành một cuốn sổ lưu giữ kỷ niệm. Nếu bạn không muốn, Instagram cho phép bạn tắt bình luận trên một bài đăng, còn với bài đăng công khai trên Facebook, bạn có thể chọn ai được bình luận, hẹp đến mức chỉ những người bạn gắn thẻ. Hoặc nhờ một người bạn đọc bình luận giúp.

Gắn thẻ. Facebook báo cho những người bạn gắn thẻ, và bài đăng có thể hiển thị với bạn bè của họ nữa, nên gắn thẻ chị gái bạn có thể làm bạn bè của chị biết tin trước khi chị sẵn sàng tự nói. Hãy hỏi trước. Gắn thẻ chính người đã mất có thể tới được bạn bè của họ, và đó có khi lại đúng là những người bạn muốn báo, khi gia đình đã biết cả.

Tài khoản của chính người đã mất. Hãy đăng từ tài khoản của bạn, không phải của họ. Người nhà hay bạn bè có thể đề nghị Facebook chuyển trang cá nhân ấy sang chế độ tưởng nhớ: chữ “Tưởng nhớ” hiện cạnh tên, không ai đăng nhập được nữa, và những gì họ đã chia sẻ vẫn còn đó. Người liên hệ thừa kế, nếu họ đã chọn, có thể viết một bài ghim ở đó với thông tin về lễ tưởng niệm. Bài lập kế hoạch tài sản số của chúng tôi nói về những tài khoản khác của họ.

Thông báo tin buồn cho cơ quan, công ty, trường học, câu lạc bộ: năm email mẫu

Cơ quan, trường học, câu lạc bộ và nơi sinh hoạt tôn giáo cần một cuộc gọi ngắn hay một email trong vòng một hai ngày: ai đã mất, và điều đó có nghĩa gì với họ. Bạn không nợ ai chi tiết về cái chết, dù có nơi làm việc cần giấy tờ, như cáo phó hay giấy chứng tử, để tính ngày nghỉ. Theo Bộ luật Lao động, người lao động được nghỉ ba ngày vẫn hưởng nguyên lương khi cha mẹ đẻ hay cha mẹ nuôi của mình, hoặc của vợ hay chồng mình, qua đời; khi vợ hoặc chồng mất; hay khi con mất. Khi ông bà hay anh chị em ruột mất thì được nghỉ một ngày không lương. Nơi làm việc có thể cho nhiều hơn, nên hãy hỏi phòng nhân sự.

Gửi sếp hay người quản lý.

Tiêu đề: Xin nghỉ vì nhà có tang

Chào chị Quế, bố em mất đêm qua, nên em xin nghỉ việc riêng đến hết tuần này. Có lịch tang lễ em sẽ báo chị ngay, và báo chị ngày em đi làm lại. Thy có thể lo giúp hồ sơ khách hàng bên Đà Nẵng. Chị báo giúp cả nhóm được không ạ? Em xin phép chưa kể chi tiết.

Cảm ơn chị, Lương

Từ người quản lý, báo tin một nhân viên qua đời cho cả nhóm. Hãy hỏi gia đình muốn nói những gì, và báo trực tiếp cho những đồng nghiệp thân nhất trước khi gửi.

Tiêu đề: Tin buồn về anh Quân

Thân gửi cả nhóm, tôi rất buồn báo tin đồng nghiệp của chúng ta, anh Đặng Minh Quân, đã mất hôm Chủ nhật. Nhiều người sẽ nhớ sự điềm tĩnh của anh mỗi lần trấn an khách hàng trong những đợt ra mắt sản phẩm. Gia đình anh mong được giữ riêng tư; nếu gia đình muốn đồng nghiệp đến viếng, tôi sẽ báo giờ viếng, và công đoàn sẽ lo vòng hoa chung. Nếu hôm nay ai cần nghỉ tay một lúc, cứ nghỉ, và tìm tôi lúc nào cũng được. Cả phòng sẽ góp chung một phong bì phúng điếu gửi gia đình anh; ai muốn góp, xin gửi tôi trước [ngày].

Hiên

Gửi nơi làm việc của người đã mất.

Tiêu đề: Anh Trương Công Danh, phòng kế toán

Kính gửi chị Chi, tôi viết thư này để báo tin chồng tôi, anh Trương Công Danh, đã mất hôm thứ Năm. Chị báo giúp các anh chị trong phòng anh ấy, và cho tôi biết tôi cần liên hệ với ai về khoản lương còn lại và hồ sơ chế độ tử tuất bảo hiểm xã hội. Chị có thể liên lạc với tôi qua email này hoặc số [số điện thoại].

Cảm ơn chị, Võ Thị Nhạn

Gửi cô giáo chủ nhiệm, qua email hay tin nhắn Zalo.

Tiêu đề: Gia đình cháu Na có tang

Kính gửi cô Hường, em xin báo để cô biết: bà nội của cháu Na, sống cùng nhà em, đã mất hôm thứ Bảy. Cháu đã biết và muốn đi học bình thường, nhưng tuần này có thể cháu mệt hoặc hay khóc. Thứ Năm cháu xin nghỉ để dự tang lễ. Có gì cô thấy lo, cô báo em với ạ.

Cảm ơn cô, Ngô Thị Bích

Gửi một câu lạc bộ.

Tiêu đề: Bà Tạ Thị Lựu, lễ động quan chiều thứ Sáu

Chào chị Sương, em là Đăng, con trai bà Tạ Thị Lựu. Em có tin buồn: mẹ em mất hôm thứ Tư. Mẹ chơi cầu lông với câu lạc bộ hai mươi năm, và cây vợt của mẹ vẫn treo cạnh cửa. Lễ viếng tổ chức tại [nơi viếng], động quan lúc 2 giờ chiều thứ Sáu, và các cô chú trong câu lạc bộ đến được thì quý lắm. Chị báo giúp mọi người trong câu lạc bộ được không ạ?

Cảm ơn chị, Nguyễn Minh Đăng

Với nhà chùa, nhà thờ, hội thánh hay thánh đường Hồi giáo, hãy gọi văn phòng, hoặc gặp thầy, cha xứ, mục sư hay imam, để hỏi họ có báo giúp cho mọi người không. Tổ dân phố, người chăm sóc, những lịch hẹn định kỳ và chủ nhà cho thuê cũng cần một cuộc gọi; một người giúp có thể làm xong những việc này trong một buổi chiều.

Cách viết cáo phó: mẫu cáo phó và ví dụ

Cáo phó là bản thông báo chính thức về một người đã mất, dán trước cổng nhà, đăng báo, đăng Facebook hay gửi qua Zalo. Theo nếp quen, cáo phó ghi họ tên người mất, kèm pháp danh hay tên thánh nếu có, năm sinh và quê quán, giờ và ngày mất kèm ngày âm lịch, tuổi, nơi quàn linh cữu, giờ nhập quan, giờ viếng, giờ động quan, nơi an táng hay hỏa táng, rồi đến dòng “Tang gia đồng kính báo” và tên những người con, người cháu. Ghi “hưởng thọ” khi người mất đã cao tuổi, “hưởng dương” khi người mất còn trẻ; nếu còn phân vân, hãy hỏi các bậc cao niên trong nhà. Hiệp hội các nhà tang lễ Anh phân biệt đơn giản: cáo phó là bản tin ngắn, đúng sự việc, còn bài tưởng nhớ dài hơn mới là chỗ kể về cuộc đời; ở ta, đó là bản tiểu sử đọc trong lễ truy điệu, hay bài viết đăng sau tang lễ. Đăng báo thường phải trả phí, và dịch vụ tang lễ thường in giúp bản cáo phó dán ở cổng. Nếu người mất từng là cán bộ, đảng viên, cơ quan thường cùng gia đình đứng ra lo lễ tang, và ở nhiều nơi tổ dân phố hay thôn xóm cũng lập ban tang lễ giúp gia đình; khi ấy, hãy thống nhất bản cáo phó với ban tang lễ trước khi đăng báo.

Gia đình có thể mở đầu cáo phó, hay bất kỳ lời báo tin nào, bằng một câu người mất yêu thích, hay bằng câu mà đức tin của gia đình dùng khi có người mất. Nhiều gia đình Phật tử mở đầu bằng dòng “Nam Mô A Di Đà Phật”, còn gia đình Công giáo ghi tên thánh trước họ tên, viết “đã được Chúa gọi về” thay cho “đã từ trần”, và ghi giờ thánh lễ an táng. Với một gia đình Do Thái, câu ấy là “Baruch Dayan HaEmet”, “Chúc tụng Đấng Phán Xét chân thật”; với một gia đình Hồi giáo là “Inna lillahi wa inna ilayhi raji'un”, “Chúng ta thuộc về Thượng Đế, và chúng ta trở về với Ngài”, trong kinh Qur'an.

Mẫu cáo phó để điền.

CÁO PHÓ

Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin: [Ông / Bà / Cụ] [tên thánh, nếu có] [HỌ VÀ TÊN] ([pháp danh, nếu có]), sinh năm [năm], quê quán [xã, tỉnh], đã [từ trần / qua đời / được Chúa gọi về] lúc [giờ] ngày [ngày dương lịch] (tức ngày [ngày âm lịch]), [tại nhà riêng / tại bệnh viện], [sau một thời gian lâm bệnh / đột ngột / do tuổi cao sức yếu], hưởng [thọ / dương] [số] tuổi.

Linh cữu quàn tại: [nhà riêng / nhà tang lễ, địa chỉ]. Lễ nhập quan: [giờ], ngày [ngày]. Lễ viếng: từ [giờ] ngày [ngày] đến [giờ] ngày [ngày]. Lễ truy điệu và động quan: [giờ], ngày [ngày]. [An táng tại nghĩa trang ... / Hỏa táng tại ...].

[Gia đình xin miễn phúng điếu. / Gia đình xin miễn nhận vòng hoa.] Mọi liên hệ xin gọi [tên người giúp], [số điện thoại].

Tang gia đồng kính báo. [Vợ / Chồng]: [họ tên]. Các con: [họ tên]. Cùng các cháu nội, ngoại.

Một bản cáo phó giản dị cho người cha.

CÁO PHÓ. Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin: Ông Nguyễn Văn Bách, quê quán tỉnh Thanh Hóa, đã từ trần lúc 4 giờ 15 phút ngày 3 tháng 3 năm 2026 (tức ngày 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại nhà riêng, hưởng thọ 82 tuổi. Linh cữu quàn tại nhà riêng. Lễ nhập quan lúc 10 giờ ngày 3 tháng 3. Lễ viếng từ 14 giờ ngày 3 tháng 3. Lễ động quan lúc 7 giờ sáng thứ Năm, ngày 5 tháng 3, an táng tại nghĩa trang quê nhà. Gia đình xin miễn phúng điếu. Tang gia đồng kính báo. Vợ: bà Trần Thị Dịu. Các con: Nguyễn Văn Hiển, Nguyễn Thị Liễu. Cùng các cháu nội, ngoại.

Một bài tưởng nhớ ngắn cho người mẹ.

Bà Maria Trần Thị Mến, 79 tuổi, ba mươi tám năm làm y tá, người gói bánh chưng khéo nhất giáo xứ, đã mất tại nhà ngày 12 tháng 10, sau mười năm sống chung với bệnh Parkinson. Năm 19 tuổi bà ra Hà Nội với đúng một chiếc va li, và gặp ông Khương, người chồng gắn bó 52 năm, ngay trong ca trực đêm đầu tiên. Bà ra đi, để lại niềm thương tiếc vô hạn cho ông Khương, bốn người con Hoàn, Lý, Nguyên, Đoàn, và chín người cháu, đứa nào cũng quấn bà. Thánh lễ an táng cử hành lúc 9 giờ sáng thứ Sáu, ngày 16 tháng 10, tại nhà thờ giáo xứ. Thay vì vòng hoa, gia đình mong mỗi người nấu một bữa cho ai đó đang cần, như bà vẫn làm cho các bệnh nhân nghèo.

Những gì nên bỏ ra, cho an toàn. AARP cảnh báo rằng cáo phó là nguồn cho kẻ đánh cắp danh tính, và khuyên bỏ ngày sinh, nơi sinh và địa chỉ nhà; số tuổi là đủ. Cáo phó dán trước cổng vẫn ghi năm sinh và quê quán theo nếp cũ, nhưng bản đăng công khai trên mạng chỉ cần số tuổi: hãy bỏ năm sinh và quê quán, và cân nhắc chỉ nêu tên riêng của người nhà, hoặc nêu theo quan hệ. AARP cũng cảnh báo rằng một bản tin có giờ tang lễ cho kẻ trộm biết lúc nào nhà có thể không có ai. Nếu tang lễ tổ chức ở nhà riêng thì địa chỉ là nơi viếng, không bỏ được, nhưng lúc cả nhà đi đưa tang, hãy nhờ một người hàng xóm hay người quen ở lại trông nhà. Bài cáo phó giả và lừa đảo tang lễ của chúng tôi nói về những điều còn lại.

Có phải nói người thân mất vì sao, hay ghi nguyên nhân cái chết không?

Không. Bạn không bao giờ phải nói người thân mất thế nào hay ghi nguyên nhân cái chết, dù trong một cuộc gọi, một bài đăng hay một bản cáo phó, và nhiều gia đình không bao giờ nói. Những cách nói sau là đủ:

• “sau một thời gian ngắn lâm bệnh” hay “sau một thời gian dài lâm bệnh”
• “đột ngột” hay “bất ngờ”
• “ra đi thanh thản tại nhà” hay “ra đi thanh thản, có con cháu quây quần bên cạnh”
• “do bệnh hiểm nghèo” hay “sau một cơn bạo bệnh”
• “sau nhiều năm sống chung với bệnh sa sút trí tuệ”
• “do tuổi cao sức yếu”, câu quen thuộc trên cáo phó của người cao tuổi

Mất vì tự tử. Mỗi gia đình chọn một cách, và cả hai cách đều đúng: có nhà nói ra ngay từ đầu, để không có gì phải giấu; có nhà ghi “đột ngột” và dừng ở đó. Help is at Hand, tài liệu dành cho người mất người thân vì tự tử của Cơ quan Y tế Công cộng Bắc Ireland, nói rằng bạn có quyền báo cho mọi người khi bạn sẵn sàng, nói điều bạn muốn về cách người ấy mất, và không trả lời những câu hỏi bạn thấy mình không thể trả lời.

Nếu nói ra, hãy viết “mất vì tự tử”, tránh những chữ nghe như buộc tội hay phán xét, và bỏ qua phương thức, địa điểm cùng mọi suy đoán về lý do. Hướng dẫn đưa tin của Quỹ Phòng chống Tự tử Hoa Kỳ (AFSP) nói rằng nhắc tới phương thức làm tăng nguy cơ có thêm những ca tự tử khác, và khuyên đừng quy về một nguyên nhân duy nhất. Hãy thêm một dòng chỉ đường tới sự giúp đỡ; trong số người đọc, sẽ có người cũng đang chật vật.

Con trai chúng tôi, Minh, đã mất vì tự tử hôm thứ Bảy, khi mới 24 tuổi. Minh lúc nào cũng là người đầu tiên cầm mic mỗi lần cả nhóm đi hát, và là người bạn hết lòng với bạn bè. Chúng tôi sẽ nhớ con mỗi ngày. Gia đình không chia sẻ thêm về sự ra đi của Minh, và xin mọi người đừng suy đoán. Thay vào đó, hãy chia sẻ những kỷ niệm về Minh. Nếu tin này khiến bạn chao đảo, xin hãy nói chuyện với ai đó ngay hôm nay; danh sách các đường dây hỗ trợ miễn phí, bảo mật có tại findahelpline.com.

Bố mẹ của Minh, Hùng và Tuyết

Quá liều. Có gia đình nói thẳng, để chống lại sự kỳ thị và để cảnh báo người khác, như các gia đình đã kể với hãng tin AP; nhiều gia đình thì không. Viện Quốc gia về Lạm dụng Ma túy Hoa Kỳ (NIDA) gợi ý dùng cách nói đặt con người lên trước, như “người có rối loạn sử dụng chất”, thay cho “con nghiện”.

Em gái chúng tôi, Quỳnh, đã mất ngày 9 tháng 5 vì vô tình dùng thuốc quá liều, sau nhiều năm sống chung với chứng nghiện. Quỳnh 31 tuổi, nấu ăn rất giỏi, và là người dì mà đứa trẻ nào cũng muốn có mặt trong tiệc sinh nhật của mình. Chúng tôi kể ra em đã mất thế nào vì chúng tôi không xấu hổ về em, và vì có thể một người đang đọc những dòng này cần biết họ không đơn độc. Nếu đó là bạn, danh sách các đường dây hỗ trợ miễn phí, bảo mật có tại findahelpline.com. Thay vì vòng hoa, xin hãy cân nhắc ủng hộ một chương trình hỗ trợ cai nghiện ở địa phương.

Khi có người hỏi chuyện gì đã xảy ra, một câu tử tế khép lại chuyện ấy:

• “Chuyện xảy ra rất đột ngột, và nhà mình chưa sẵn sàng nói chi tiết.”
• “Bà bị ung thư, cậu ạ. Cảm ơn cậu đã hỏi thăm bà.”
• “Anh ấy mất vì tự tử. Nhà mình không nói thêm, nhưng mọi người cứ nhắc tên anh ấy nhé.”
• “Chuyện đó nhà mình giữ trong nhà thôi, nhưng cảm ơn cậu đã hỏi thăm.”

Gửi lịch tang lễ: mẫu thông báo lễ viếng và lễ động quan

Hãy gửi lịch tang lễ trong một tin nhắn thứ hai, khi mọi việc đã chốt. Trong ngày nghe tin, người ta khó nhớ được gì thêm, và một tin nhắn riêng là thứ họ tìm lại được vào buổi sáng đưa tang. Nhiều gia đình nhờ thầy chọn giờ nhập quan và giờ động quan, nên lịch có khi phải vài giờ sau mới chốt được. Với các gia đình Do Thái, Hồi giáo và nhiều gia đình Ấn Độ giáo, tang lễ theo truyền thống được tổ chức càng sớm càng tốt, thường trong vòng một ngày, nên tin nhắn thứ hai có thể đến chỉ sau vài giờ.

Kính gửi họ hàng và bạn bè, gia đình xin báo lịch tang lễ của [Tên].

Lễ viếng: từ [giờ] ngày [ngày] đến [giờ] ngày [ngày], tại [nơi viếng, địa chỉ đầy đủ].

Lễ động quan: [giờ], ngày [ngày]. Xin có mặt trước [giờ].

[An táng / Hỏa táng]: [chỉ gia đình / tại [nơi], ngay sau lễ động quan].

Phát trực tiếp: [đường link]. Xem miễn phí, và đây là đường link duy nhất, xin đừng mở những link khác.

Sau đó: mời mọi người về [nơi] dùng bữa cơm cùng gia đình từ [giờ]. [Xin báo trước ngày [ngày] nếu bạn đến được.]

Phúng điếu và vòng hoa: [gia đình xin miễn / xin gửi về nơi viếng]. [Nếu muốn, xin góp vào [quỹ], đường link.]

Mọi thắc mắc: xin gọi [tên người giúp] ở số [số điện thoại], đừng gọi [tên], để [anh / chị] ấy được nghỉ ngơi.

Thương và cảm ơn, [các tên]

Kẻ lừa đảo gửi cho người thân và bạn bè của người mất những đường link phát trực tiếp tang lễ giả đòi trả tiền, và cơ quan bảo vệ người tiêu dùng của bang Nam Úc nói rõ: bạn không bao giờ phải trả tiền để xem một đám tang.

Nếu tang lễ chỉ tổ chức trong phạm vi gia đình.

Kính gửi bạn bè, cảm ơn tấm lòng của mọi người từ khi nhà mình báo tin bố mất. Theo di nguyện của bố, tang lễ được tổ chức trong phạm vi gia đình. Đến lễ 49 ngày, nhà mình sẽ có một buổi gặp mặt cho tất cả những ai từng quen biết bố, và sẽ báo cụ thể sau. Xin đừng gửi hoa; bố hẳn sẽ vui hơn nếu mọi người dành tấm lòng ấy cho [quỹ / tổ chức]. Cảm ơn mọi người đã thông cảm. Đoan, Nghi và Khuê

Trước khi gửi một trong hai tin, hãy kiểm tra:

• Thứ trong tuần khớp với ngày
• Ngày âm lịch khớp với ngày dương lịch
• Địa chỉ đầy đủ nơi viếng, và chỗ để xe
• Lễ an táng hay hỏa táng có mở cho mọi người không
• Đường link phát trực tiếp mở được
• Chuyện hoa và phúng điếu, kèm đường link nếu có
• Một người nhận thắc mắc, không phải người đang đau buồn nhất

Người ở nước ngoài, bạn cũ, và những người khó tìm

Hãy gọi cho người ở nước ngoài vào giờ hợp lý theo múi giờ của họ, và tìm bạn cũ bằng cách nhờ một người ở mỗi chặng đời của người mất báo tin lại cho những người khác. Nếu người ở nước ngoài có thể thấy một bài đăng trước khi bạn gọi được, hãy nhắn trước một câu ngắn, “Dậy rồi gọi ngay cho chị nhé”, và nếu tới giờ ăn sáng bên đó mà họ chưa gọi, hãy gọi cho họ.

Hãy tìm ở những nơi còn lưu tên và số liên lạc của mọi người: cuốn sổ địa chỉ, danh sách người nhận thiệp Tết, email cũ, danh bạ trong điện thoại và trên Zalo của họ. Nếu điện thoại bị khóa, bài mở khóa điện thoại người đã mất giải thích những gì có thể làm, và bài tin nhắn của người đã mất sẽ ra sao nói về các cuộc trò chuyện của họ và nhóm gia đình.

Nhờ một người báo tin lại.

Anh Toản ơi, em là Thủy, vợ anh Tiến. Em rất tiếc phải báo anh tin buồn: anh Tiến mất hôm Chủ nhật, sau một thời gian ngắn lâm bệnh. Anh ấy vẫn hay nhắc tới anh và hội bạn Bách Khoa ngày trước, mà em không có số của mọi người. Anh báo giúp những ai anh còn liên lạc được nhé. Em sẽ sớm gửi anh lịch tang lễ. Cảm ơn anh.

Gửi một người gia đình đã nhiều năm không liên lạc.

Kính gửi cô Thục, có lẽ cô không nhớ cháu. Cháu là Nhi, con gái bà Vương Thị Cúc; cô và mẹ cháu từng dạy cùng trường cấp hai Quang Trung những năm 1980. Cháu viết để báo cô một tin buồn: mẹ cháu đã mất hôm thứ Hai. Năm nào mẹ cũng giữ thiệp Tết cô gửi, và cháu tìm thấy địa chỉ của cô trong cuốn sổ của mẹ. Nếu cô muốn biết lịch tang lễ, hay chỉ muốn nói chuyện về mẹ, cháu rất mong được nghe cô. Kính thư, Nhi

Khi những lời chia buồn bắt đầu đến

Bạn không phải trả lời ai bây giờ cả. Trong mấy ngày đầu, một câu trả lời ngắn nêu tên một người giúp là đủ, và người ấy có thể ghi lại ai đã gọi, đã viết, đã mang đồ ăn, đã gửi vòng hoa hay phúng viếng, để sau này bạn cảm ơn.

Cảm ơn bạn đã nhắn. Từ giờ đến hết tang lễ, anh họ mình là anh Khiêm sẽ nghe điện thoại giúp nhà mình ở số [số điện thoại].

Khi bạn sẵn sàng, bài đáp lại lời chia buồn có những lời đáp và lời cảm ơn; còn những gì bạn bè viết cho một gia đình có tang có trong bài lời chia buồn.

Để lại danh sách của chính bạn

Thứ hữu ích nhất bạn có thể để lại cho cái ngày gia đình phải gọi những cuộc gọi này là một danh sách: ai cần được báo trước, ai sẽ gọi cho ai, và những người bạn ở từng giai đoạn trong đời bạn mà không ai khác nghĩ tới, kèm số điện thoại của họ. Hãy cất nó cùng các giấy tờ khác; bài hồ sơ “khi tôi qua đời” nói những gì khác nên có trong đó.

Bạn cũng có thể để lại vài lời cho những người gần bạn nhất. Goodbye App cho bạn viết thư ngay từ bây giờ, mỗi lá kèm một bản ghi âm giọng nói nếu bạn muốn, chọn người nhận, và đặt ngày, giờ mỗi lá được gửi qua email, xa nhất là 30 năm. Những người bạn chọn không thấy gì cho tới khi thư được gửi, và ứng dụng miễn phí. Nếu bạn bật cơ chế bảo vệ khi ngưng hoạt động, một tùy chọn không bắt buộc, thư có thể đi sớm hơn khi tài khoản của bạn im lặng trong một khoảng thời gian bạn tự đặt, từ 3 đến 45 ngày. Ứng dụng không thông báo tin buồn và không biết khi nào một người qua đời: gia đình bạn vẫn sẽ là người gọi những cuộc gọi ấy, và danh sách của bạn là thứ sẽ giúp họ.

Câu hỏi thường gặp

Nên thông báo tin buồn sớm đến mức nào? Hãy báo cho những người thân nhất trong vòng vài giờ, qua điện thoại hoặc trực tiếp, và cho họ hàng, bạn bè xa hơn trong vòng một ngày. Bài đăng công khai hay cáo phó có thể đợi tới khi tất cả họ đã biết.

Báo tin buồn qua tin nhắn có được không? Được, với vòng rộng hơn và với những ai bạn không gọi được. Nếu có thể, hãy gọi cho những người thân nhất trước; nếu tin nhắn là cách duy nhất, hãy nói rằng bạn đã cố gọi.

Ai nên thông báo tin buồn trên Facebook? Người nhà gần nhất, hoặc người họ chọn. Bạn bè nên chờ bài của gia đình, và chỉ chia sẻ lại nếu gia đình nhờ.

Thông báo tin buồn nên viết gì? Ai đã mất, dùng chữ “mất” hay “qua đời”, khi nào, và việc gì diễn ra tiếp theo: “Bố chúng tôi, ông Nguyễn Văn Bách, đã thanh thản qua đời ngày 3 tháng 3, hưởng thọ 82 tuổi. Gia đình sẽ báo lịch tang lễ sau.” Thêm một dòng về người đã mất nếu bạn có thể.

Cáo phó là gì, và khác thông báo tin buồn, bài tưởng nhớ thế nào? Cáo phó là bản thông báo ngắn, đúng sự việc, về một người đã mất, dán trước cổng hay đăng báo, đăng mạng, thường kèm lịch tang lễ. Thông báo tin buồn, hay báo tang, là bất kỳ lời nào cho mọi người biết một người đã mất, từ một tin nhắn đến một bài đăng; còn bài tưởng nhớ hay bản tiểu sử là bài dài hơn kể về cuộc đời người ấy.

Có bắt buộc phải đăng cáo phó lên báo không? Không. Đó là một tập quán, không phải nghĩa vụ, và nhiều gia đình chỉ dán trước cổng hay đăng trên mạng. Việc khai nhận hay phân chia tài sản thừa kế là chuyện khác, có những thủ tục và thông báo riêng; văn phòng công chứng sẽ cho bạn biết nhà mình có cần làm gì không.

Báo cho sếp rằng nhà có người mất thế nào? Gọi điện hay email cho người quản lý ngay khi biết mình phải nghỉ: ai đã mất, rằng bạn cần nghỉ, và ai có thể làm thay việc của bạn. Phòng nhân sự sẽ cho bạn biết bạn được nghỉ những ngày nào.

Thông báo tin buồn trên Zalo thế nào? Gọi cho những người thân nhất trước, rồi nhắn riêng từng người một tin ngắn, hoặc nhờ một người giúp nhắn thay. Chỉ đăng vào nhóm Zalo của gia đình khi mọi người trong nhóm đã được gọi.

Thông báo tin buồn thế nào khi tang lễ chỉ trong phạm vi gia đình? Nói rõ càng sớm càng tốt: tang lễ được tổ chức trong phạm vi gia đình, và nếu có buổi tưởng niệm thì sẽ báo sau. Nhờ bạn bè đừng đăng gì, và cho biết gia đình có nhận hoa hay không.

Nếu bạn đang đọc những dòng này vì đang nghĩ đến chuyện tự tử, xin hãy nói chuyện với ai đó ngay hôm nay. findahelpline.com liệt kê các đường dây hỗ trợ miễn phí và bảo mật tại quốc gia của bạn, và bạn có thể tìm hiểu thêm ở trang của chúng tôi về tự tử và tự gây thương tích.