
Telefonda iki yüz okunmamış mesaj var. Kapının önündeki ayakkabılar bir türlü azalmıyor, mutfakta kimin olduğu belli olmayan bir tencere duruyor ve kapı her çaldığında kafanızdaki isim listesi biraz daha uzuyor. Bir yerden, hepsine tek tek cevap vermeniz gerektiğini duydunuz.
Vermeniz gerekmiyor, hele bu hafta hiç. Size gelen başsağlığı mesajlarına şöyle cevap verebilirsiniz: hazır olduğunuzda teşekkür edin ve bunun yeterli olmasına izin verin. Aşağıda her an için sözler var; kapıda söylenecek cevaptan sonradan yazılacak teşekkür mesajlarına kadar, her biri eksiksiz ve kullanmaya hazır. Yas tutan başka birine yazıyorsanız, aradığınız sözler başsağlığı mesajları yazımızda.
Bu hafta kimseye cevap borçlu değilsiniz
Bu hafta kimse cevap beklemez; bir ay sonra verilecek bir cevap da geç değildir. İlk günlerde gelen bir mesaj omzunuza konan bir el gibidir, cevap bekleyen bir soru değil; cenaze bitene ve siz biraz uyuyana kadar bekleyebilir. Cevap verdiğinizde de bir iki satır yeter.
Görgü kuralları da aynı şeyi söylüyor. ABD'deki görgü kurumu Emily Post Institute, başsağlığı dileyenlere teşekkür etmek için resmî bir süre olmadığını söylüyor ve kendi temponuzda ilerlemenizi ya da notların bir kısmını sizin adınıza yazmasını yakın bir akrabanızdan ya da bir arkadaşınızdan istemenizi öneriyor.
İşi tek bir kişiye verin. Bir kız kardeşinizi, bir arkadaşınızı ya da liste yapmayı seven o kuzeni seçin ve telefonunuzu günde bir saatliğine ona verin. Pratik soruları cevaplayabilir, kimin ne gönderdiğini not edebilir ve yazan herkese sizin adınıza cevap verebilir. Kendi adıyla imzalamasını isteyin ki kimse doğrudan sizden haber aldığını sanmasın.
İşte size zaman kazandıran iki mesaj. İkisi de, aşağıdaki diğer her mesaj ve ad gibi, hayal ürünüdür; size benzeyene kadar ayrıntıları değiştirin.
Herkes için kısa bir ara mesaj; açamadığınız aramalar da dahil.
Babamız için gönderdiğiniz güzel mesaja çok teşekkür ederiz. Hepsini tek tek okuyoruz; elimizden geldiğinde size döneceğiz.
Aynı şey, bir yardımcıdan.
Ben Pınar, Yasemin'in kız kardeşi. Yasemin, Rıfat için yazdığınız mesaja çok teşekkür ettiğini iletmemi istedi. Mesajınızı okudu ve ona çok iyi geldi. Henüz cevap yazacak durumda değil; bir süre ondan haber alamazsanız lütfen merak etmeyin.
“Başınız sağ olsun” diyene ne cevap verilir?
“Dostlar sağ olsun” demek yeter, “Teşekkür ederim” de öyle. Biri kapıda, cami avlusunda ya da mezar başında “Başınız sağ olsun” dediğinde karşılığında hiçbir şey beklemez. Aşağıdaki on cevap neredeyse her yerde işe yarar.
- “Dostlar sağ olsun.”
- “Sizler sağ olun, geldiğiniz için teşekkür ederim.”
- “Eksik olmayın, çok sağ olun.”
- “Geldiğinizi görse çok sevinirdi.”
- “Henüz konuşamıyorum, ama teşekkür ederim.”
- “Hepimizin başı sağ olsun.” Karşınızdaki de onu sevdiyse.
- “Sizi çok severdi.” Yalnızca doğruysa söyleyin.
- “Bir gün bana onunla ilgili bir hikaye anlatır mısınız?”
- “Teşekkür ederim, idare ediyoruz.”
- “Teşekkür ederim. Sonra eve de buyurun.”
Biri “Bir ihtiyacın olursa söyle” dediğinde. Sözünü ciddiye alın, ona bir iş ve bir gün verin: “Yarın gelenler için çay demleyebilir misin?” “Ne olursa” diyenlerin çoğu bunu gerçekten kasteder ve gerçek bir iş verilince rahatlar.
Biri ne olduğunu sorduğunda. Kişi nasıl ölmüş olursa olsun, ayrıntılar sizindir; kimseyle paylaşmak zorunda değilsiniz. Tek bir cümle soruyu nazikçe kapatabilir; ölüm nedeni sorulduğunda ne denir bölümümüzde bunlardan birkaçı var.
Konuşamıyorsanız. Bir baş selamı, koluna konan bir el ya da elinizi kalbinize koymak yeter; iki kez söylenen bir “teşekkür ederim” de öyle. Yas tutanların eğilerek selam verdiği Japonya'da bir cenaze rehberi, tek söz söylemeden derin bir selamın da yettiğini (Japonca) söylüyor. Taziye sırasından çekiniyorsanız, yanınızda durup sizin yerinize konuşması için birinden rica edin: “Konuşacak hâlde değil, ama geldiğinize çok sevindi.” Biri sizden daha çok ağlarsa, onunla ilgilenmek zorunda değilsiniz.
Başsağlığı mesajlarına nasıl cevap verilir: WhatsApp, SMS ve e-posta
Bir başsağlığı mesajına cevap verirken kişiye teşekkür edin, varsa doğru tek bir cümle ekleyin ve durun. Başsağlığına teşekkür için birkaç satır yeter; bir mesaja da mektupla değil, mesajla cevap verilir.
Kimi kaybettiğinize göre kısa cevaplar.
- Babanızı. “Babam için yazdığın güzel sözlere çok teşekkür ederim. Mesajını anneme okudum, yüzünü güldürdü.”
- Annenizi. “Annem için gönderdiğin mesaja çok teşekkür ederim. Zor günlerde yeniden okumak için saklıyorum.”
- Eşinizi. “Beni düşündüğün için teşekkür ederim. Akşamlar onsuz çok uzun; mesajın iyi geldi.”
- Kardeşinizi. “Ağabeyimi andığın mesajın için çok sağ ol. Onu seven insanlardan haber almak iyi geliyor.”
- Dedenizi ya da ninenizi. “Dedemi andığın için teşekkür ederim. Ona gönderdiğin her bayram kartını saklamıştı.”
- Çocuğunuzu. “Oğlumuzu andığın için teşekkür ederiz. Adının anılması bize çok iyi geliyor.”
Yakın bir arkadaşa.
Sağ ol Canan. Mesajını üç kez okudum. Henüz konuşacak gücüm yok, ama haftaya ararım. Cevap gerektirmeyen mesajlarını atmaya devam et; en güzelleri onlar.
Bir tanıdığa ya da yıllardır haber almadığınız birine.
Başsağlığı dileğinize ve anneannem için yazdığınız güzel sözlere çok teşekkür ederim. Onun hâlâ hatırlandığını bilmek beni çok duygulandırdı. Size ve ailenize sağlıklı günler dilerim.
Bir anı paylaşan birine.
Babamın sana Sapanca Gölü'nde olta atmayı öğrettiğini anlattığın için teşekkür ederim. Bu hikayeyi hiç duymamıştım; o günden beri herkese anlatıyorum. Başka hatırladıkların varsa lütfen benim için yaz. Hepsini biriktiriyoruz.
Sözleri incittiyse. “Daha iyi bir yerde” ya da “Hiç değilse artık acı çekmiyor” gibi bir cümle iyi gelmek yerine incittiyse, düzeltmek zorunda değilsiniz. Kısa ve tarafsız bir cevap konuyu nazikçe kapatır.
Bizi düşündüğünüz için teşekkür ederiz.
Yakın bir arkadaşınızsa ona daha sonra nazikçe söyleyebilirsiniz: “İyi niyetle söylediğini biliyorum. Şu an sadece beni dinlemene ihtiyacım var.”
Başsağlığı mesajlarına toplu cevap, aile WhatsApp grubunda.
Acı günümüzde bizi yalnız bırakmayan, annem için mesaj yazan hepinize çok teşekkür ederim. Henüz tek tek cevap veremiyorum, ama geceleri okuyorum ve iyi geliyorlar; yalnızca adını yazanlar bile. Lütfen buna cevap yazmanız gerektiğini düşünmeyin.
Gelen herkese, cenazenin ertesi günü.
Dün babamızı uğurlarken yanımızda olduğunuz için teşekkür ederiz. Sizi orada o kadar kalabalık görmek ve sonrasında hikayelerinizi dinlemek o günü atlatmamızı sağladı. Her birinize minnettarız.
WhatsApp'ta bir toplu mesaj listesi bu teşekkürü aynı anda pek çok kişiye ulaştırabilir; ama WhatsApp'ın yardım sayfasının belirttiği gibi toplu mesajı yalnızca numaranızı rehberine kaydetmiş kişiler alır, o yüzden diğerlerine kendiniz yazın.
Facebook ve Instagram'da başsağlığı mesajlarına cevap
Facebook'ta ya da Instagram'da başsağlığı mesajlarına cevap vermenin en kolay yolu, herkes için tek bir teşekkür paylaşımı ve her yoruma bir beğenidir. Beğeni de bir cevaptır: kişiye yazdığını gördüğünüzü söyler. Emily Post Institute, cenaze hizmetleri şirketlerinin ya da gazetelerin sitelerine yazılan başsağlıkları için de aynı şeyi önerir: yayımlanan tek bir not herkese teşekkür edebilir, kişisel cevap ise ardından elle yazılmış bir not ya da kişisel bir e-posta gönderen herkese saklanır.
İlk hafta için kısa bir paylaşım.
Babamız için burada ve mesajlarla yazan herkese teşekkür ederiz. Cevap veremediklerimiz de dahil, her kelimeyi okuduk. Babamız bu kadar çok kişiyi tanıdığını görse şaşırırdı. Biz de şaşırdık.
Cenazeden sonra daha uzun bir paylaşım.
Cumartesi günü Nazife'nin cenazesine gelen, çiçek ve yemek gönderen ve buraya bu kadar güzel şeyler yazan herkese ailece teşekkür ederiz. Bütün bunlardan utanmış gibi yapar, sonra da her yorumu iki kez okurdu. Elinizde onun bizim görmediğimiz bir fotoğrafı varsa lütfen birimize gönderin. Torunları için hepsini bir araya getiriyoruz.
Ne zaman tek tek cevap verilir? Soru soran bir yoruma, saklamak istediğiniz bir anıyı paylaşan birine ve haberi daha yeni duymuş gibi yazan herkese doğrudan cevap verin. Paylaşımınız diğer herkesi kapsar. Yorumlar kaldırabileceğinizden fazlaysa, yardımcınız önce onları okuyup görmek isteyeceklerinizi size iletebilir.
Dolandırıcılığa dikkat. Sahte cenaze “canlı yayınları” herkese açık anma paylaşımlarından üretilir. Bir yabancıdan gelen ya da kart numarası isteyen bir yayın bağlantısı sahtedir: beğenmek yerine şikâyet edin. Daha fazlası sahte vefat ilanları ve cenaze canlı yayını dolandırıcılığı yazımızda.
Dinî ya da geleneksel bir başsağlığına ne cevap verilir: “Allah rahmet eylesin” diyene ne denir?
Biri size dinî ya da geleneksel bir başsağlığı dilediğinde, âdet olan cevap çoğu zaman kısa bir dua ya da kalıp bir sözdür; “teşekkür ederim” de neredeyse her yerde yeterlidir. Bu cevapların pek azı kuraldır: örneğin IslamQA (Arapça), sünnette yas tutanın cevabı için belirli bir söz bulunmadığını ve karşılık olarak söylenen her güzel sözü iyi saydığını belirtir.
| Söylenen | Nereden gelir | Âdet olan cevap | Cevap hakkında |
|---|---|---|---|
| Başınız sağ olsun | Türkçe; ölenin yakınına, onun sağlıkla yaşaması dileği | Dostlar sağ olsun; Sizler sağ olun; Hepimizin başı sağ olsun | “Dostlar sağ olsun”, yanınızda duran dostlara teşekkür ve sağlık dileğidir; “Sizler sağ olun” ile birlikte taziye ziyaretlerinin kalıp sözleri arasında sayılır. Gelen kişi de onu sevdiyse “Hepimizin başı sağ olsun” denir |
| Allah rahmet eylesin; mekânı cennet olsun | Müslüman; vefat eden için edilen dualar | Âmin; Âmin, sizin de geçmişlerinize rahmet olsun | TDK'ya göre “âmin” dualardan sonra “Allah kabul etsin, öyle olsun” anlamında söylenir; “geçmiş” de TDK'da birinin ölmüş ana, baba ve yakınları demektir. Ardından “sağ olun” da eklenebilir |
| Allah sabırlar versin; Allah kalanlara sağlık versin | Müslüman ve geleneksel; geride kalanlar için | Âmin, sağ olun; Dostlar sağ olsun | Belirli bir kalıp yok; kısa bir teşekkür yerindedir |
| A'zamallâhu ecrakum (أعظم الله أجركم), Azzamallâhu ecrakum (عظّم الله أجركم) diye de söylenir | Müslüman: “Allah ecrinizi büyük kılsın”; Mısır Dar'ül İfta'nın (Arapça) kaydettiği bir söz | Şekerallâhu sa'yekum (شكر الله سعيكم), Cezâkallâhu hayran (جزاك الله خيراً) ya da Âcerakallâh (آجرك الله) | Anlamı “Allah emeğinizin karşılığını versin”, yani ziyaretçilere verilen geleneksel cevap; “Allah seni hayırla mükâfatlandırsın”; ve “Allah seni ödüllendirsin”, yani İslamweb fetva merkezinin önerdiği cevap (Arapça). Türkçede aynı teşekkürü çoğu zaman “Allah razı olsun” taşır |
| İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn (إنا لله وإنا إليه راجعون) | Müslüman, Kur'an, Bakara 156: “Biz Allah'a aidiz ve O'na döneceğiz” | Onunla birlikte siz de söyleyin | Ayet bu sözleri başına bir musibet gelen müminlere verir; yani bu sözler ailenin de sözleridir |
| Hatırası bereket olsun (zichrona livracha) | Yahudi; erkek için zichrono livracha, ReformJudaism.org'un açıkladığı gibi | Teşekkür ederim | Belirli bir kalıp yok; sade bir teşekkür yerindedir |
| HaMakom yenachem etchem betoch she'ar avelei Tziyon viYerushalayim | Yahudi, Aşkenaz kalıbı; ziyaretçiler bunu şiva evinden ayrılmadan önce söyler: “Tanrı sizi Siyon ve Kudüs'ün öbür yaslılarıyla birlikte teselli etsin”. Türkiye'deki Yahudilerin büyük çoğunluğu Sefarad'dır; Sefarad ziyaretçiler bunun yerine min hashamayim tenuchamu der: “Göklerden teselli bulasınız” | Amen | “Öyle olsun”; Orthodox Union yaslıların “amen” diye cevap verdiğini söyler |
| Rabbim, ona ebedî huzur ver | Katolik, ölüler için bir dua | Ve sönmeyen ışığın onun üzerine parlasın | Aynı duanın ikinci yarısı, cevap olarak söylenir |
| Dualarım seninle | Hristiyan, pek çok kilisede | Sağ olun. Dualarınızı eksik etmeyin | Belirli bir kalıp yok; sade bir teşekkür yerindedir |
| Ebedî hatıra (Yunanca Aionia i mnimi; Slavca Vechnaya pamyat) | Ortodoks Hristiyan; cenaze ve anma ayinlerinin sonunda söylenir: o kişinin sonsuz hayatta hatırlanması için bir dua | Sizin de inancınızsa “Ebedî hatıra”; değilse teşekkür ederim | Aynı dua, karşılık olarak |
| Om Shanti | Hindu: “Om, huzur”; shanti sözü çoğu zaman üç kez söylenir | Teşekkür ederim; sizin de geleneğinizse Om Shanti | “Huzur” |
| Goshūshō-sama desu (ご愁傷様です) | Japonca, resmî bir “başınız sağ olsun” | Osoreirimasu (恐れ入ります) | “Minnettarım, inceliğiniz karşısında mahcubum”; yaygın kullanılan bir cevap (Japonca) |
| Jié'āi shùnbiàn (节哀顺变; 節哀順變) | Çince, Törenler Kitabı'ndan: “acınızı dizginleyin ve olanı kabul edin” (Çince) | Xièxie (谢谢; 謝謝), teşekkür ederim | Belirli bir kalıp yok; sade bir teşekkür yerindedir |
Size kendi inancınız olmayan bir inançla dua edilirse ya da bir inancınız yoksa, “Çok sağ olun” demek yerindedir; onların duasını ödünç almanız gerekmez. Aynı teşekkür, bu tablonun dışında kalan her başsağlığına da cevap olur. Geleneksel bir şivada ziyaretçiler konuşmaya önce yaslının başlamasını bekler; yani istediğiniz kadar sessiz oturabilirsiniz.
Taziye teşekkür mesajı ve kartı: çiçek, yemek, para, bağış ve yardım için
İyi bir taziye teşekkür mesajı ya da kartı, kişiye tek bir somut iyiliği için teşekkür eder, bunun ne anlama geldiğini bir satırla söyler ve adınızla biter. İki üç cümle yeter.
- Çiçek. “Sevgili Berrin, beyaz zambaklar için teşekkür ederim. Taziye boyunca salonda, babamın fotoğrafının yanında durdular; sonra onları mutfak masasına aldık. Babam olsa televizyonun önünü kapattılar diye söylenirdi. Sevgiyle, Filiz”
- Çiçek, daha kısa. “Annemin cenazesine gönderdiğin güzel çiçekler için çok sağ ol. Açan her şeyi severdi; onların yanında olması içimize sindi.”
- Saksıda bir çiçek. “Orkide için eksik olma. Babamın gazete okuduğu pencerenin önünde duruyor, her pazar suluyorum. Kesme çiçekler solduktan çok sonra da bizimle olacak.”
- Yemek. “Mercimek çorbası ve kek için, bir de onları kapının önüne koyup kapıyı açmamızı beklemediğin için teşekkür ederim. O çorba, o hafta hepimizin yiyebildiği ilk gerçek yemekti. Tencerin yıkandı, seni bekliyor.”
- Yemek, organize edene. “Yemek sırasını ayarladığın için teşekkür ederim. Üç gün boyunca bu evde kimse yemek düşünmek zorunda kalmadı; her öğün kendiliğinden geldi. Lütfen pişiren herkese de teşekkürümüzü ilet; onlara da yazıyoruz.”
- Onun anısına bir bağış. “Annemin anısına bağışladığın fidanlar için teşekkür ederim. Bize belgesini gönderdiler; bir yerde onun adına ağaçların büyüyecek olması içimizi ısıtıyor.”
- Bir bağış, daha kısa. “Babamın anısına bir eğitim vakfına yaptığın bağış için teşekkür ederim. Belli etmezdi ama çok sevinirdi.”
Para, masraflara katkı ya da toplanan yardım için. İnsanlara cömertlikleri için teşekkür edin ve neyi mümkün kıldığını söyleyin, ama miktarı yazmayın. Para internetteki bir bağış kampanyasıyla toplandıysa önce düzenleyene teşekkür edin, sonra veren herkese teşekkür eden tek bir güncelleme paylaşın.
- Para ya da masraflara yardım. “Cenaze masraflarına cömertçe yardım ettin, Allah razı olsun. Annem böylece faturaları değil babamı düşünebildi. Bunu hiç unutmayacağız.”
- Cenazede verilen yardım, daha kısa. “Gösterdiğin incelik ve törende yanımızda olduğun için teşekkür ederim. Yardımını mezar taşı için kullanacağız; seni orada görmek çok iyi geldi.”
Japonya'da cenazede verilen para, kōden, kōden-gaeshi ile karşılanır: bir teşekkür mektubuyla birlikte gönderilen bir karşılık hediyesi; geleneksel olarak 49. günden sonra ulaşacak şekilde ayarlanır ve değeri çoğu zaman verilen paranın yarısı ya da üçte biri kadardır (Japonca).
Dualar, kartlar, gelenler ve yardım edenler için. Türkiye'de pek çok kişi vefat eden için Yasin ya da hatim okur; Katoliklerde ise ayin kartı, birinin ölen için bir ayin yapılmasını istediğini gösterir.
- Bir hatim, bir ayin ya da dualar. “Babam için hatim indirdiğiniz ve onu dualarınızda andığınız için Allah sizden razı olsun. Onun için dua edildiğini bilmek bize gerçekten teselli veriyor.”
- Bir başsağlığı kartı. “Kartına ve annem için yazdığın güzel sözlere çok teşekkür ederim. Diğerleriyle birlikte bir kutuda saklıyorum; onları yıllarca okuyacağımı biliyorum.”
- Bir başsağlığı kartı, daha kısa. “İnce düşünceli kartın için çok sağ ol. Bütün aile elden ele dolaştırdı.”
- Cenazeye gelmek, önemli olduğunda. “Babamın cenazesinde olduğun için teşekkür ederim. Seni orada görmek o günü ayakta geçirmem için bana güç verdi.”
- Uzun bir yoldan gelmek. “Babaannemin cenazesine ta Almanya'dan geldin; eksik olma. Bir saatlik bir tören için gece yarısı uçağa atlaman, unutmayacağım bir incelik. Masraf yaptın diye seni azarlar, geldiğin için de çok sevinirdi.”
- Pratik yardım. “O hafta her öğleden sonra kızları aldığın, Nadide Teyze'yi havalimanına götürdüğün ve hiçbirimizin hâli yokken Karabaş'ı gezdirdiğin için teşekkür ederim. Kimsenin görmediği işleri yaptın; biz gördük.”
- Bir ziyaret. “Geçen hafta eve uğradığın için teşekkür ederim. Bize akıl vermeye, teselli cümleleri kurmaya çalışmadın; sadece yanımızda oturdun ve onu anlatmamıza izin verdin. Zor bir haftanın en güzel saati oydu.”
Tabutu taşıyanlara, imama, konuşma yapanlara, hemşirelere ve bakım verenlere teşekkür
Önce cenazede bir görev üstlenen insanlara teşekkür edin: yüz yüze, telefonla ya da kısa bir notla; bir mevlit okutacaksanız orada yüz yüze de teşekkür edebilirsiniz. ABD'deki Emily Post Institute, teşekkür mektuplarının geleneksel olarak tabutu taşıyanlara, onursal taşıyıcılara, karşılayıcılara, anma konuşması yapanlara ve okuma yapanlara yazıldığını söylüyor. Bunlara hastalığı boyunca ona bakan hemşireleri ve bakıcıları, bir de evi gözeten komşuyu ekleyin.
- Tabutu omuzlayanlara. “Sevgili Cemil, cuma günü babamı omuzladığın için teşekkür ederim. Eski takım arkadaşlarından altısı bir kez daha yan yana: gurur duyardı, biz de duyduk. Hepimiz adına teşekkürlerle, Rabia”
- İmama, rahibe, hahama ya da töreni yönetene. “Muhterem Hocam, cenaze namazını kıldırdığınız ve annemi son haftasında ziyaret ettiğiniz için teşekkür ederiz. Onun bahçesinden, sanki içinde yürümüşsünüz gibi söz ettiniz; bunu çok severdi. Minnetle, Gülsüm ve Arslan ailesi”
- Anma konuşması ya da bir okuma yapana. “Sevgili Ece, mezar başındaki konuşman için teşekkür ederim. Kamp hikayesiyle herkesi güldürdün, sonra ağlattın; ikisi de yerindeydi. Annem senden bir kopya isterdi, ben de onun adına istiyorum.”
- Kur'an okuyan hafıza. “Hafız Bey, dedemin cenazesinde okuduğunuz için Allah sizden razı olsun. Siz Yasin'e başlayınca babaannem o gün ilk kez elimi tuttu. O anı hiç unutmayacağım.”
- Cenazeden sonra yemeği hazırlayan cami derneğine ya da cemaate. “Babamın cenazesinden sonra yemeği hazırlayan cami derneğindeki herkese teşekkür ederiz. Masaların kurulduğu, çayın demlendiği, annem için bir tabağın ayrıldığı bir salona girdik. Lütfen pişiren ve bulaşık için kalan herkese teşekkürümüzü iletin.”
- Hastanenin palyatif bakım ekibine. “[Hastane]'nin palyatif bakım servisindeki hemşirelere ve bütün çalışanlara: babama son iki haftasında baktığınız için teşekkür ederiz. Ona lakabıyla seslendiniz, hiç üşümemesine dikkat ettiniz ve aileyi çağırma zamanı geldiğinde bize dürüstçe söylediniz. Size hep minnettar kalacağız.”
- Evde bakım verene. “Sevgili Gülnara, iki yıl boyunca her sabah sekizde geldin ve annemle yalnızca ilaçlarını değil, haberleri ve çocuklarını da konuştun. Gelişini dört gözle beklerdi, sana hiç söylemese de. Ona yaşattığın bütün güzel günler için teşekkür ederim.”
- Cenaze işlerini yürüten görevliye. “Sayın Kemal Bey, nasıl yapılacağını bilmediğimiz o zor günde bize yol gösterdiğiniz için teşekkür ederiz. Aynı soruları bir kez bile iç çekmeden iki kez cevapladınız; o gün tam ona yakışır bir gün oldu.”
- Evi gözeten komşuya. “Sevgili Hikmet Bey, cenaze sırasında evi gözettiğiniz, gelenleri karşılayıp çayı demlediğiniz için teşekkür ederiz. Mezarlıktan döndüğümüzde bizi demlenmiş bir çay ve açık bir kapı karşıladı.”
Törende okuyan hafıza ya da başka bir görevliye bir hediye ya da ücret veriyorsanız notu aynı zarfa koyun. Bir palyatif bakım servisine ya da bir bakım ekibine bütün olarak yazın ki not paylaşılabilsin.
İş arkadaşlarının ve müdürünüzün başsağlığına cevap
İş arkadaşlarınızın başsağlığı mesajlarına bir iki satırla tek tek cevap verin, sonra işe döndüğünüzde ekibe kısa bir e-posta gönderin; müdürünüze ayrı bir not, işinize bakan kişiye de bir teşekkür. Ekip e-postasında neyin iyi geleceğini söyleyin: bunu konuşmaktan rahatsız olmadığınızı ya da şimdilik kimsenin sormamasını tercih ettiğinizi.
Bir iş arkadaşının mesajına cevap.
Sağ ol Umut, çok naziksin. En az bir hafta yokum. Acil işlerle İlkay ilgileniyor; döndüğümde konuşuruz.
İlk günlerde müdürünüze cevap.
Mesajınız ve anlayışınız için teşekkür ederim. Cenaze yarın. Ne zaman dönmeyi düşündüğümü pazartesiye kadar size bildireceğim; bu arada notlarım İlkay'da.
Ekibe bir e-posta.
Konu: Teşekkürler
Herkese merhaba,
Babamın cenazesine ve taziyeye gelerek, çelenk göndererek ve mesajlarınızla acımızı paylaştığınız için hepinize teşekkür ederim. Pazartesi dönüyorum. Bir süre her zamankinden yavaş olabilirim; şimdilik cenazeden çok iş hakkında konuşmayı tercih ederim, ama her mesajın iyi geldiğini bilmenizi istiyorum.
Ben yokken işlerime baktığınız için teşekkür ederim.
Seda
İşe dönmeden önce müdürünüze bir teşekkür notu.
Sevgili Şükran Hanım, verdiğiniz izne ve bir kez bile açıklama istemediğinize çok teşekkür ederim. İşimin emin ellerde olduğunu bilmek, en önemli anda ailemin yanında olmamı sağladı. Ayın 3'ünde dönüyorum; o sabah kısa bir görüşme yapabilirsek sevinirim. Teşekkürlerimle, Seda
Ortak bir çelenk ya da mesaja cevap.
Çelenk ve mesajlarınız için hepinize çok teşekkür ederim. Yazdıklarınızı eve döndüğüm ilk gece okudum ve kendimi çok daha az yalnız hissettim. Sizinle çalıştığım için şanslıyım.
İşinize baktığı için teşekkür.
İlkay, ben yokken Akın projesini devraldın, çok sağ ol. Bunun yüzünden kaç akşam geç saatlere kadar kaldığını biliyorum. Bu ay öğle yemekleri benden, bir sonraki hafta sonu nöbetini de ben tutuyorum.
Şirketin gönderdiği bir çelenk ya da çiçek için teşekkürü müdürünüze yazdığınız notta yapın; ortak teşekkürünüzü de ekibin WhatsApp grubuna yazın ki herkes görsün.
Cenazeden sonra herkese teşekkür: gazetede teşekkür ilanı ya da kısa bir konuşma
Pek çok aile herkese birden teşekkür eder: yerel ya da ulusal bir gazetede bir teşekkür ilanıyla, bir sosyal medya paylaşımıyla ya da törenin veya yemeğin sonunda yapılan kısa bir konuşmayla. Türkiye'de bu ilan çoğu zaman “Teşekkür” başlığıyla çıkar ve cenazeye katılan, çelenk gönderen, telefonla ve mesajla başsağlığı dileyen herkese teşekkür eder. Almanya'da bu ilanın adı Danksagung'dur; bazen bireysel kartların yerini tuttuğu için “kartlar yerine” anlamına gelen “Statt Karten” başlığını taşır ve gazeteler örnek metinler (Almanca) yayımlar. İrlanda'da ailenin teşekkürü cenazeden sonra, çoğu zaman birkaç hafta sonra yayımlanır. Bir ölümü duyuran ilan ise başka bir şeydir; onu vefat duyurusu nasıl yapılır yazımız anlatıyor.
Gazete ya da internet için bir teşekkür ilanı.
TEŞEKKÜR
2 Mart'ta kaybettiğimiz babamız Ahmet Aşkın'ın vefatı nedeniyle acı günümüzde bizi yalnız bırakmayan, cenazemize katılan, evimize gelen, çelenk ve çiçek gönderen, yemek getiren, telefonla ve mesajla başsağlığı dileyen ya da onun adına bağış yapan herkese teşekkür ederiz. Babamıza şefkatle bakan [Hastane] palyatif bakım servisinin hemşirelerine, cenaze namazını kıldıran imamımız Hasan Hoca'ya ve onu omuzlarında taşıyan emekli öğretmen arkadaşlarına ayrıca minnettarız. Herkese ayrı ayrı teşekkür edemediğimiz için şükranlarımızı bu yolla sunarız.
Eşi Hatice; çocukları Gökhan ve Rukiye
Törenin ya da yemeğin sonunda kısa bir teşekkür konuşması. Japonya'da başyaslı tam da bu türden bir selamlama yapar ve bir cenaze rehberi bir ile üç dakika (Japonca) öneriyor; gelenlere ve o kişiye hayattayken gösterilen iyiliğe teşekkür ederek. Aşağıdaki konuşma yüksek sesle yaklaşık bir dakika sürer.
Annem, ağabeyim ve kendi adıma, bugün burada olduğunuz için teşekkür ederim.
Babam olsa caminin önündeki arabaları sayar, etkilenmemiş gibi yapardı. Bazılarınız bu sabah dört saat yol geldiniz. Bazılarınız annem uyuyabilsin diye akşamları onun başında oturdunuz. Bazılarınız iki haftadır bu aileyi doyuruyorsunuz. Her birinizi gördük.
Bugün kendi izin günlerinde gelen palyatif servisin hemşirelerine teşekkür ederim. Hasan Hoca'dan, Yasin okuyan hafızımızdan ve onu omuzlarında taşıyan herkesten Allah razı olsun. Babamın üzerinde hakkı olan varsa helal etsin.
Salonda çay var, bizim iki katımız kadar insana yetecek yemek de. Lütfen kalabildiğiniz kadar kalın. Babam hiçbir sofradan erken kalkmazdı; çay bitmeden salonun boşaldığını görse çok üzülürdü.
Konuşmanın tamamını büyük puntoyla yazın ve sesiniz titrerse devam edebilecek birine bir kopya verin. En sonda, insanlar kalkmak üzereyken söyleyin ve yüzlere değil arka duvara bakın. Anma konuşmasını ağlamadan okuma teknikleri bir dakikalık bir teşekkür için de aynı ölçüde işe yarar. Daha sonraki buluşmalar, kırkı ya da yıl dönümü için ev sahibinin sözleri ölüm yıl dönümünde ne denir yazımızda.
Taziye teşekkür mesajları ne zaman gönderilir, yüzlerce mesaj varsa ne yapılır?
İhtiyacınız kadar zamanınız var: taziye teşekkür mesajları için bir son tarih yoktur ve geç gelen bir teşekkür de bir inceliktir. Bir plan istiyorsanız cenazeden birkaç hafta sonra başlayın, bir akşamda on not yazın ve iyi bir gecede bile onda durun. İki yüz not yirmi akşam demektir; gözünüzde büyüteceğiniz bir dağ değil.
Yüzlerce mesaj varsa önce ayırın.
| Kim | Nasıl teşekkür edilir |
|---|---|
| Tabutu taşıyan, yemek pişiren, araba kullanan, okuyan, bakım veren ya da bağış yapan herkes | Bir telefon ya da yüz yüze bir teşekkür; isterseniz kısa bir not |
| Kartında ya da mesajında kişisel bir söz olan herkes | Kısa bir mesaj ya da not |
| Yalnızca imzalı bir kart, internetten bir başsağlığı, cenazeye gelmek | Ayrı bir teşekküre gerek yok; teşekkür ilanınız ya da paylaşımınız onları da kapsar |
Basılı teşekkür kartı kullanacaksanız, ABD'deki Emily Post Institute bu kartlara kişisel bir söz eklemenizi istiyor; aynı rehbere göre son satırdakilere hiç gerek yok. Elle yazılmış tek bir satır yeter: “Babamızı bizimle andığınız için teşekkür ederiz” ya da “Annem için yazdıkların yüzümüzü güldürdü”.
Kim imzalar? Aile adına bir kişi, kendi adıyla imzalar: “Nesrin, hepimiz adına” ya da “Nesrin ve Yalçın ailesi”. Bir yardımcı sizin adınıza yazıyorsa bunu ilk satırda söyler: “Annem size yazıp teşekkür etmemi istedi...”
Tek bir liste tutun. Yardımcınız listeyi ilk gün, kâğıtta ya da bir tabloda, şu sütunlarla başlatabilir.
| Sütun | İçine ne yazılır |
|---|---|
| Ad | İmzaladığı gibi, bir de aileyle yakınlığı |
| Ne yaptı | Çiçek, yemek, bağış, tabutu taşıdı, babaanneyi eve götürdü |
| Nasıl ulaşılır | Adres, e-posta ya da telefon; taziye defteri ve telefonunuzun rehberi çoğunu içerir |
| Nasıl teşekkür edildi | Kart, mesaj ya da telefon, bir de tarih |
| Kim yazıyor | Kimseye iki kişi birden teşekkür etmesin, kimse de unutulmasın diye |
Sonra da kartları saklayın. Onları vefat ilanının bir kopyasıyla ve taziye defteriyle birlikte tek bir kutuya koyun; onları bu hafta değil, bir yıl sonra isteyebilirsiniz. O kişiyle ilgili hikaye anlatan kartları çocuklar için ayırın. Siz bitirmeden ilk bayram mesajları gelmeye başlarsa babasız ya da annesiz ilk bayram rehberimizde yardım var.
Aylar sonra gelen teşekkür
En çok önem taşıyan teşekkürlerin bazıları aylar sonra yazılır. O zamana kadar tencereler gelmez olmuştur, kartlar bir kutudadır ve ilk haftalarda sizi ayakta tutan arkadaş kendi hayatına dönmüştür. Sıradan bir sabah gelen bir mektup ona, fark ettiğinizi ve hâlâ hatırladığınızı söyler.
O mektubu, sözler geldiğinde Goodbye App ile yazabilir, sesinizi duymasını isterseniz kendi sesinizden tek bir kayıt ekleyebilirsiniz. Kimin alacağını siz seçersiniz; mektup belirlediğiniz gün ve saatte, 30 yıl sonrasına kadar, e-postayla ulaşır. Gönderilene kadar gizli kalır ve uygulama ücretsizdir.
Sık sorulan sorular
Başsağlığına teşekkür edilir mi, her mesaja cevap vermek gerekir mi? Teşekkür edilir, ama hepsine tek tek değil. İlk günlerde gelen bir mesaj cevap beklemez; bir grup mesajıyla, bir paylaşımla ya da bir teşekkür ilanıyla herkese bir kez teşekkür etmek gerisini kapsar. Bir şey yapanlara kişisel olarak yazın, kartında kişisel bir söz olan herkese de kısa bir not gönderin.
Cenazeden ne kadar sonra teşekkür mesajı gönderilir? Ne zaman yapabilirseniz. Resmî bir son tarih yoktur. Bir hedef isterseniz cenazeden birkaç hafta sonra başlayın; aylar sonra gelen bir not da makbuldür.
Cenazeden sonra teşekkür etmemek ayıp mı? Hayır, yas tutarken değil; geç gelen bir teşekkür de hiçbir zaman ayıp değildir. Zamanla görgü kuralları, yardım edenlere ve kartında kişisel bir söz olanlara kısa bir not bekler, ama elle yazılmış tek bir satır yeter; herkese açık bir teşekkür de diğer herkesi kapsar.
Başsağlığı kartlarına teşekkür notu gönderilir mi? Kartta kişisel bir söz varsa evet: kısa bir teşekkür yerinde olur. Yalnızca imzanın olduğu basılı bir kart için gerekmez; Emily Post Institute de aynı ayrımı yapar.
Taziye teşekkür mesajı WhatsApp'tan ya da e-postayla gönderilir mi? Evet, size o yoldan ulaşanlara: mesaja mesajla, e-postaya e-postayla. Çiçek, yemek ve para için ve cenazede görev alanlar için, yapabiliyorsanız bir telefon ya da yüz yüze bir teşekkür daha sıcaktır.
Taziye teşekkür kartını kim imzalar? Aile adına bir kişi, kendi adıyla: “[Adınız], hepimiz adına”. Sizin adınıza yazan bir yardımcı kendi adını imzalar ve yazmasını kimin istediğini söyler.
“Başınız sağ olsun” ya da “Allah rahmet eylesin” diyene ne denir? “Başınız sağ olsun”a çoğu zaman “Dostlar sağ olsun” ya da “Sizler sağ olun” diye, “Allah rahmet eylesin”e de “Âmin” ya da “Âmin, sizin de geçmişlerinize rahmet olsun” diye cevap verilir. Biraz daha fazlasını söyleyebilecek durumdaysanız, yüz yüze “Geldiğiniz için çok sağ olun”, yazılı olarak da “Yazdığın için çok teşekkür ederim” yeter.
İslam'da başsağlığına nasıl cevap verilir? Teşekkür ve karşılığında kısa bir duayla; örneğin Arapça “Cezâkallâhu hayran”, yani “Allah seni hayırla mükâfatlandırsın”, ya da Türkçe “Allah razı olsun”. “A'zamallâhu ecrakum”a pek çok kişi “Şekerallâhu sa'yekum”, yani “Allah emeğinizin karşılığını versin” diye cevap verir. Sünnette belirli bir söz yoktur; karşılık olarak söylenen her güzel söz yerindedir.
İngilizce bir başsağlığı mesajına nasıl teşekkür edilir? “Thank you for your kind words” ya da “Thank you for thinking of us” yeter; daha resmî bir not için “Thank you for your condolences and support” yazılabilir. Her dilde olduğu gibi bir isim ve kendinize ait tek bir cümle gerisini halleder.
Every person has a legacy®
Başla




