Vefat duyurusu nasıl yapılır? Mesaj ve vefat ilanı örnekleri

Biri vefat etti, belki de bir saat önce. Telefon elinizde. Başka hiçbir şey olmadan önce insanlara haber verilmesi gerekiyor ve o listeyi tutan kişi sizsiniz.

Bugün herkese haber vermek zorunda değilsiniz, bunu tek başınıza yapmak zorunda da değilsiniz. Vefat haberini en az acı veren sırayla şöyle verebilirsiniz; her adımın sözleri, kopyalayıp değiştirmeniz için hazır:

1. En yakın aileye ve arkadaşlara telefonla ya da yüz yüze söyleyin.
2. Geniş aileyi ve arkadaşları aramak için iki kişiden yardım isteyin.
3. Ulaşamadığınız herkese mesaj atın, sonra aile grubuna yazın.
4. İşyerini, okulu ve dernekleri arayın ya da onlara e-posta gönderin.
5. Yakın herkes duyduktan sonra sosyal medyada paylaşın.
6. Cenaze bilgilerini gönderin; isterseniz bir vefat ilanı verin.

Vefat haberi nasıl verilir: önce kime söylenir?

Haberi başkasından duymak kimi en çok yaralayacaksa önce ona, telefonla ya da yüz yüze söyleyin: eşine ya da hayat arkadaşına, çocuklarına, anne babasına, kardeşlerine, en yakın arkadaşlarına. Sonra geniş aile ve arkadaşlar gelir, sonra işyeri, sonra diğer herkes. Sıra önemlidir, çünkü haber hızlı yayılır: aile grubuna düşen tek bir mesaj, bu akşam aramayı düşündüğünüz kuzeninizin haberi vapurda okumasına yeter.

Her aramayı, aranan kişiye en yakın olan yapsın: kızı kendi teyzesini arar, en yakın arkadaş da üniversiteden eski arkadaş grubunu. En büyük kaybı yaşayan sizseniz yalnızca sizin yapabileceğiniz aramaları yapın, gerisini devredin. Ailede küçük çocuklar varsa, bir telefon konuşmasına kulak misafiri olmadan önce onlara yüz yüze söyleyin; çocuğa vefat haberi nasıl verilir yazımızda yaşa göre sözler var.

Listeyi iki yardımcıyla bölüşün. Bütün adları tek bir kâğıda yazın, her yardımcıya en iyi tanıdığı adları verin ve ikisine de aynı birkaç cümleyi verin ki herkes aynı şeyi duysun. Bu sayfadaki her örnek ve içindeki herkes hayal ürünüdür; ayrıntıları ailenize göre değiştirin. Bir yardımcının eline şöyle bir şey vermek yeter:

Nilgün, bunu üstlendiğin için sağ ol. Babam annemin kardeşlerini aradı. İzmir'deki kuzenleri ve annemin altın günü arkadaşlarını sen arayabilir misin? Lütfen onlara annemin bu sabah hastanede, babamla ben başındayken huzur içinde vefat ettiğini söyle. Nasıl diye sorarlarsa kalbinden; şimdilik bu kadarını söylüyoruz. Cenaze vakti belli olur olmaz sana yazacağım. Şimdilik internette bir şey paylaşmamalarını da rica et. Teşekkür ederim. Selma

Ölüm haberlere çıkabilecekse, bir kazadan sonra ya da küçük bir yerde, en yakınları bir saat içinde arayın. Bazı yerlerde cenaze namazı minareden okunan selayla da duyurulur; mahalle haberi çoğu zaman oradan alır, ama en yakınlarınız haberi seladan önce sizden duymalı.

Telefonda vefat haberi nasıl verilir: beş kısa konuşma

Kim olduğunuzu söyleyin, kötü bir haberiniz olduğunu belirtin, sonra ilk birkaç cümle içinde kişinin adını ve “vefat etti” ya da “öldü” sözünü söyleyin. ABD'deki acil tıp asistanları derneği Emergency Medicine Residents' Association, acil hekimleri için hazırladığı rehberde “aramızdan ayrıldı” gibi yumuşatılmış bir söz yerine açık sözcüğü kullanmayı, sonra da size rahat gelenden daha uzun bir sessizliğe izin vermeyi öneriyor; çünkü insanlar haberden sonra söylenenlerin çok azını hatırlar ve o tek bilginin yerine oturması gerekir. ABD'deki Travmatik Stres Araştırmaları Merkezi'nin sağlık çalışanları için hazırladığı rehber de şunu ekliyor: telefonda karşınızdakinin sessiz bir yerde olduğundan emin olun, yanında biri olup olmadığını ve oturup oturmadığını sorun; en fazla üç kısa bilgiyle yetinin ve onları tekrar etmeye hazır olun.

İlk arama, bir kardeşe ya da en yakın arkadaşa.

Tolga, ben Deniz. Konuşabileceğin bir yerde misin? [Bekleyin.] Çok kötü bir haberim var. Babam bu sabah vefat etti. [Durun, onun konuşmasına izin verin.] Saat altı sularında mutfakta yığılıp kaldı. Annem yanındaydı; 112 ekibi geldi ama kurtaramadı. Biliyorum. Bana da hâlâ gerçek gibi gelmiyor. Bu akşam annemlere gelebilir misin? Ne olursa olsun seni sekizde yine arayacağım.

Yaşlı bir anneye ya da babaya. Gidebiliyorsanız yüz yüze söyleyin. Gidemiyorsanız önce odada yanında olabilecek bir komşuyu ya da bakıcıyı arayın, sonra yavaş konuşun ve iki kez söylemeye hazır olun.

Anne, ben Ahmet. Leyla yanında mı? İyi. Anne, oturuyor musun? Hamza için çok üzücü bir haberim var. [Durun.] Dün gece vefat etti. Kalp krizi geçirdi, çok çabuk oldu. [Tekrar söylemenizi isterse:] Evet anneciğim. Hamza vefat etti. Başımız sağ olsun. Sabah ilk otobüsle geliyorum, Leyla da bu gece seninle kalacak.

Anneniz ya da babanız demansla yaşıyorsa, İngiltere'deki Alzheimer's Society önce doktoruyla ya da hemşiresiyle konuşmanızı öneriyor: sürekli unutan biri, kendisine her söylendiğinde aynı şoku yeniden yaşayabilir.

Uzakta ve yalnız olan birine. Önce nerede olduğunu öğrenin. Araba kullanıyorsa, durunca sizi geri aramasını isteyin.

Ece, ben Emre. Evde misin? Araba kullanmıyorsun, değil mi? [Bekleyin.] Yanında biri var mı? [Bekleyin.] Kusura bakma, bunu telefonda söylemek zorunda kaldım. Babaannem bu öğleden sonra vefat etti. [Durun.] Uyuyordu, Rukiye Halam da elini tutuyordu. Bu akşam yanına gelebilecek biri var mı? İstersen onu senin yerine ben arayayım. Senin saatinle dokuzda yine ararım.

Eski eşe ya da küs olduğunuz bir akrabaya. Haberi bir paylaşımdan değil aileden duymayı onlar da hak ediyor. Önce neden aradığınızı söyleyin ve hiçbir şey istemeyin. Ortak çocuklarınız varsa çocukların ne bildiğini söyleyin.

Burak, ben Merve. Uzun zamandır konuşmadığımızı biliyorum; o konular için aramıyorum. Babam dün vefat etti, başka birinden duymanı istemedim. [Durun.] Felç geçirdi. Çocuklar biliyor, bu gece benimleler. Cenazesi yarın öğle namazından sonra Merkez Camii'nden kaldırılacak. Gelmek istersen çocuklar da sevinir; şimdi karar vermek zorunda değilsin. Adresi mesajla atarım.

Telefonu açmazsa. Haberi asla sesli mesajla vermeyin; doktorların rehberi de aynısını söylüyor. Dürüst ama telaşa düşürmeden geri aramasını isteyin.

Merhaba Nebahat Teyze, ben Gizem. Konuşabileceğin bir yerdeyken, araba kullanmıyorken beni arayabilir misin? Önemli, ama eve varana kadar bekleyebilir. Bütün akşam telefonum yanımda olacak.

Korkarak geri ararsa hemen söyleyin.

Vefat duyurusu mesajı: SMS ve WhatsApp için kopyalanacak örnekler

Bir vefat duyurusu mesajı kişinin adını verir, “vefat etti” sözünü açıkça kullanır, ne zaman olduğunu ve sırada ne olduğunu söyler ve cevap beklemez. Geniş çevreye ve telefonla ulaşamadığınız herkese haber vermenin en kolay yoludur ve aynı sözler e-postada da işe yarar; vefat edene en yakın olanlar ise önce bir telefon hak eder.

Kısa vefat duyurusu sözleri; olduğu gibi gönderebilir ya da daha uzun bir mesajın başına koyabilirsiniz:

• “Üzücü bir haberim var: [Adı] bu sabah vefat etti. Seni sonra arayacağım.”
• “Büyük bir üzüntüyle haber veriyoruz: [annemiz / babamız] [Adı], [gün] günü huzur içinde vefat etti. [Yaşı] yaşındaydı.”
• “[Adı] [gün] günü aniden vefat etti. Cenaze bilgilerini yakında göndereceğiz. Cevap yazmanıza gerek yok.”
• “Derin bir acıyla haber veriyorum: [eşim / hayat arkadaşım] [Adı] dün gece vefat etti.”

Ulaşamadığınız yakın bir arkadaşa.

Seda, kusura bakma, bunu mesajla yazıyorum; aradım, ulaşamadım. Kardeşim Tuna dün gece bir trafik kazasında hayatını kaybetti. Hepimiz hâlâ hastanedeyiz. Bunu söylemek istediğim ilk kişi sendin. Yarın ararım. Cevap yazmana gerek yok.

Geniş çevreye, bir baba için.

Merhaba, ben Okan, Cevdet Aslan'ın oğlu. Üzücü bir haberi paylaşmak zorundayım: babam salı günü evde vefat etti. 78 yaşındaydı, bir süredir hastaydı. Haberi önce aileden duymanızı istedik. Cenaze bilgilerini yakında göndereceğiz. Cevap yazmanıza gerek yok.

Aile WhatsApp grubuna, gruptakilerden aranması gereken herkes arandıktan sonra.

Herkese merhaba, acı bir haberi buradan vermek zorundayım. Dedemiz bu sabah 9.40'ta evde, babaannem başındayken vefat etti. Size telefonla ulaşamadıysak kusura bakmayın; beni ya da babamı istediğiniz saatte arayın. Lütfen şimdilik internette bir şey paylaşmayın; bütün aile öğrendikten sonra birlikte paylaşmak istiyoruz. Cenaze bilgilerini buraya yazacağız. Sevgiyle, Ayşe

Pek yakın olmadığınız bir gruba: bir koro, bir kurs, bir veli grubu.

Herkese merhaba, ben Metin, Nermin'in eşi. Üzülerek haber veriyorum, Nermin cumartesi günü vefat etti. Perşembe akşamki koro çalışması haftasının en güzel saatiydi; sizden hep bahsederdi. Cenaze yalnızca ailenin katılımıyla olacak, ama daha sonra bir anma buluşmasının bilgilerini paylaşacağız. Cevap yazmanıza gerek yok.

Grup kurmadan çok kişiye ulaşmak için WhatsApp'ın toplu mesaj listelerini kullanın: herkes sizden ayrı, özel bir mesaj alır, cevaplar da yalnızca size gelir. Toplu mesaj yalnızca numaranızı rehberine kaydetmiş kişilere ulaşır; gerisine tek tek yazın. Normal SMS'te de birden çok kişiye giden mesajın herkese ayrı ayrı gittiğinden, her cevabın herkese ulaştığı bir grup sohbetine dönüşmediğinden emin olun.

Cevaplar sel gibi gelince tek bir satır yazın, sonra sohbeti bir günlüğüne sessize alın:

Hepinize teşekkür ederiz. Bir gün bu sohbetten uzak duracağız; bir gelişme olunca buraya yazarız.

Facebook ya da Instagram'da vefat duyurusu nasıl yapılır: üç örnek paylaşım

Facebook'ta, Instagram'da ya da başka bir sosyal medyada vefat duyurusunu ancak vefat edene en yakın olanlar haberi aldıktan sonra yapın ve ilk paylaşımı en yakın ailenin yapmasını bekleyin. İngiltere'deki cenaze hizmetleri derneği National Association of Funeral Directors bu konuda kesin: en yakın aile telefonla ya da yüz yüze haber almadan sosyal medyada hiçbir şey paylaşılmamalı.

Bir anne için kısa bir paylaşım.

Annemiz Gülsen Ateş, pazartesi günü 84 yaşında, ailesi başındayken huzur içinde vefat etti. Bu şehri, güllerini ve bahçe kapısında durup onunla sohbet eden herkesi çok severdi. Cenaze bilgilerini yakında buradan paylaşacağız. Bizi düşündüğünüz için teşekkür ederiz.

Hikayesi olan bir paylaşım, bir eş için.

Eşim Sinan, kısa bir hastalığın ardından pazar günü vefat etti. 61 yaşındaydı. Çoğunuz onu bozuk bir bisikletin yanından geçip gidemeyen adam olarak tanırdınız. Geçen bahar sokağımızdaki çocuklar için on bir bisiklet tamir etti, çünkü dediğine göre zillerin sesini duymayı seviyordu. Birkaç sessiz güne ihtiyacımız var, ama lütfen onunla ilgili hikayelerinizi buraya yazın. Nurcan

Ani bir ölümden sonra bir paylaşım, bir kardeş için.

Ağabeyimiz Levent Doğan'ın cuma günü aniden vefat ettiğini büyük bir üzüntüyle bildiriyoruz. 45 yaşındaydı. Henüz daha fazlasını söylemeye hazır değiliz. Cenaze bilgilerini, belli olunca buradan paylaşacağız. Lütfen çocuklarına özelden mesaj atmayın; haberleri var ve yanlarında biri var. Anlayışınız için teşekkür ederiz. Şirin, Aslı ve Kerem

Yorumlar açık mı, kapalı mı? Pek çok aile yorumları açık tutar, çünkü yorumlar zamanla bir anı defterine dönüşür. İstemiyorsanız Instagram bir gönderide yorumları kapatmanıza izin verir; herkese açık bir Facebook paylaşımında da kimlerin yorum yapabileceğini seçebilir, bunu yalnızca etiketlediğiniz kişilere kadar daraltabilirsiniz. Ya da yorumları sizin yerinize bir arkadaşınızın okumasını isteyin.

Etiketleme. Facebook etiketlediğiniz kişilere bildirim gönderir ve paylaşım onların arkadaşlarına da görünebilir; yani kız kardeşinizi etiketlemek, o hazır olmadan onun arkadaşlarına haber vermek olabilir. Önce sorun. Vefat eden kişiyi etiketlemek ise onun arkadaşlarına ulaşabilir; aile haberi aldıktan sonra ulaşmak istediğiniz kişiler de tam olarak onlar olabilir.

Onun kendi hesabı. Onun hesabından değil, kendi hesabınızdan paylaşın. Aile ya da arkadaşlar Facebook'tan profilin anıtlaştırılmasını isteyebilir: adın yanında “Anısına” yazar, hesaba hiç kimse giriş yapamaz ve paylaştıkları yerinde kalır. Önceden bir hesap vârisi seçtiyse o kişi, profile anma bilgilerini içeren sabitlenmiş bir gönderi yazabilir. Diğer hesapları için dijital miras planlaması rehberimize bakın.

İşyerine, okula ve derneklere haber vermek: beş vefat duyurusu e-postası

İşyerinin, okulun, derneklerin ve cemaatin çoğu zaman aynı gün kısa bir aramaya ya da e-postaya ihtiyacı vardır: kim vefat etti, cenaze ne zaman ve bunun onlar için ne anlama geldiği. Ölümün ayrıntılarını kimseye borçlu değilsiniz; yine de bazı işverenler ölüm izni için bir belge isteyebilir. Anne, baba, eş, kardeş ya da çocuk vefatında ücretli ölüm izni yasal bir haktır; süresi kamuda ve özel sektörde farklıdır. Size kaç gün düştüğünü insan kaynaklarına sorun.

Müdürünüze ya da yöneticinize.

Konu: Ailevi bir kayıp, bu hafta izinliyim

Merhaba Rana Hanım, babam dün gece vefat etti; cenazesi bugün ikindi namazının ardından [cami] Camii'nden kaldırılacak. Haftanın geri kalanında ölüm izni kullanmak istiyorum. Gelecek hafta için cuma günü size bilgi vereceğim. Kaya Mobilya dosyasıyla Melis ilgilenebilir. Ekibe siz haber verebilir misiniz? Ayrıntılara girmemeyi tercih ederim.

Teşekkürler, Batuhan

Bir yöneticiden ekibe, bir çalışanın vefatını duyurmak için. Ailesine neyin söylenmesini istediğini sorun ve göndermeden önce en yakın iş arkadaşlarına yüz yüze söyleyin.

Konu: Vefat ve başsağlığı (Oğuzhan Bal)

Değerli çalışma arkadaşlarımız, ekibimizden Oğuzhan Bal pazar günü vefat etmiştir. Çoğunuz, gergin müşterileri bir lansman boyunca nasıl sakince idare ettiğini hatırlayacaksınız. Merhuma Allah'tan rahmet, kederli ailesine ve hepimize başsağlığı dileriz. Cenazesi yarın [cami] Camii'nde öğle namazını müteakip kaldırılacaktır; katılmak isteyenler için saat 11.00'de binanın önünden servis kalkacak. Şirketimiz adına bir çelenk gönderilecektir. Bugün biraz ara vermeniz gerekirse lütfen verin ve beni istediğiniz zaman bulun.

Feride

Vefat eden kişinin işverenine.

Konu: Muhasebe biriminden Hasan Yılmaz

Sayın Gülay Demir, eşim Hasan Yılmaz'ın perşembe günü vefat ettiğini bildirmek için yazıyorum. Ekibine haber verebilir misiniz? Son maaşı ve varsa diğer hakları için kiminle görüşmem gerektiğini de söyleyebilir misiniz? Bana buradan ya da [telefon numarası] numarasından ulaşabilirsiniz.

Teşekkür ederim, Fatma Yılmaz

Bir okula.

Konu: Elif'in ailesinde bir vefat

Merhaba Murat Hocam, Elif'in bizimle yaşayan anneannesinin dün vefat ettiğini bilmenizi istedim. Bugün cenaze olduğu için okula gelmeyecek. Elif'in haberi var ve yarından itibaren her zamanki gibi okula gelmek istiyor, ama bu hafta yorgun ya da ağlamaklı olabilir. Sizi endişelendiren bir şey olursa lütfen bana haber verin.

Teşekkürler, Hande Koç

Bir derneğe.

Konu: Saime Erdem, cenaze yarın

Merhaba Sevil Hanım, ben Volkan, Saime Erdem'in oğlu. Üzücü bir haberim var: annem dün vefat etti. Yirmi yıl boyunca derneğin yürüyüş grubuyla her pazar doğaya çıktı; botları hâlâ kapının yanında duruyor. Cenazesi yarın [yer] öğle namazının ardından kaldırılacak; dernekten gelmek isteyen herkesi bekleriz, annem buna çok sevinirdi. Derneğe siz haber verebilir misiniz?

Teşekkürler, Volkan Erdem

Cami için imamla konuşun: cenaze namazının hangi vakitte kılınacağını birlikte belirlersiniz. Kilise, sinagog ya da cemevi için de oranın görevlisini arayın. İmama da bu görevlilere de, cemaate sizin yerinize haber verip veremeyeceklerini sorun. Bakıcıların, düzenli randevuların ve ev sahibinin de bir aramaya ihtiyacı var; bir yardımcı bunları bir öğleden sonrada halledebilir.

Vefat ilanı nasıl yazılır: örnek metin ve şablon

Vefat ilanı, yani bir ölümün gazetede ya da internette yapılan resmî duyurusu, sırasıyla şunları verir: ad, yaş ve yaşadığı yer, vefat tarihi, yakın aile, cenaze bilgileri ve bağışların nereye yapılabileceği. İngiltere'deki cenaze hizmetleri derneği National Association of Funeral Directors ayrımı basitçe yapar: vefat ilanı kısa ve bilgi veren duyurudur, hayatı anlatan daha uzun yazı ise başka bir şeydir. Gazeteler bu ilanlar için ücret alır; Hürriyet gibi ulusal gazeteler de yerel gazeteler de vefat ilanı yayımlar. Birçok belediye de vefat edenleri, cenaze namazının kılınacağı camiyi ve vakti internet sitesinde “Vefat İlanları” başlığıyla yayımlar; şehrinizin adıyla arayabilirsiniz. Aynı metin, basılı bir kart gönderecekseniz o kart için de işe yarar.

Aile bir ilanı, ya da herhangi bir duyuruyu, kişinin sevdiği bir sözle ya da inancının bir ölüm haberi karşısında söylediği sözlerle açabilir: Müslüman bir aile için Kur'an'dan “İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn”, yani “Biz Allah'a aidiz ve O'na döneceğiz”; Yahudi bir aile için “Baruch Dayan HaEmet”, yani “Hakiki Yargıç mübarektir”. Türkiye'deki ilanların pek çoğu da kişinin “Hakk'ın rahmetine kavuştuğunu” yazar; bazıları “Her nefis ölümü tadacaktır” ayetiyle açılır.

Doldurmanız için bir vefat ilanı şablonu.

[Adı Soyadı] ([yaşı]), [yaşadığı yer], [gün ve tarih] tarihinde [evinde huzur içinde / kısa bir hastalığın ardından / aniden] [Hakk'ın rahmetine kavuşmuştur / vefat etmiştir]. [Adı]'nın sevgili [eşi / hayat arkadaşı], [adları]'nın [babası / annesi], [adları]'nın [dedesi / ninesi] ve [adları]'nın [kardeşi]dir. Cenazesi [gün, tarih] [cami] Camii'nde kılınacak [öğle / ikindi] namazını müteakip [mezarlık] Mezarlığı'nda toprağa verilecektir. Taziyeler [yer] kabul edilecektir. [Çelenk gönderilmemesi rica olunur. / Çelenk yerine [vakfın adı]'na bağış yapılabilir.] Bilgi için: [yakınının adı], [telefon numarası].

Bir baba için sade bir vefat ilanı.

VEFAT

Ailemizin büyüğü, emekli öğretmen Hüseyin Aydemir (81), 3 Mart'ta huzur içinde Hakk'ın rahmetine kavuşmuştur. Gönül Hanım'ın 56 yıllık eşi; Kader ve Mehmet'in babası; Tuğçe, Ada ve Ege'nin dedesi; rahmetli Hilmi'nin kardeşidir. Cenazesi 4 Mart Çarşamba günü Merkez Camii'nde kılınacak öğle namazını müteakip Asri Mezarlığı'nda toprağa verilecektir. Çelenk yerine bir eğitim vakfına bağış yapılmasını rica ederiz. Bilgi için: [telefon numarası]. Mevlâ rahmet eylesin.

AİLESİ

Bir anne için, hayatından da söz eden kısa bir ilan.

Hayatının 38 yılını hemşireliğe veren ve mahallenin en güzel böreğini açan Saliha Ekinci (79), Parkinson'la geçen on yılın ardından 12 Ekim'de evinde vefat etti. 19 yaşında elinde tek bir bavulla İstanbul'a geldi; 52 yıllık eşi Cemal'le ilk gece nöbetinde tanıştı. Eşi Cemal, çocukları Kemal, Oya, Sertaç ve Serap ve ona “nene” deyip bunu gönülden söyleyen dokuz torunu onu hep anacak. Cenazesi 13 Ekim Salı günü Yeni Cami'de kılınacak ikindi namazını müteakip toprağa verilecektir. Ailesi, çelenk yerine herkesin ihtiyacı olan birine bir tencere yemek götürmesini rica ediyor.

Güvenlik için neleri yazmamalı? ABD'deki AARP, vefat ilanlarının kimlik hırsızlığını beslediği konusunda uyarıyor; bu yüzden doğum tarihini ve yerini, ikinci adı, annenin kızlık soyadı da dahil kızlık soyadlarını ve ev adresini yazmayın. Yaş yeter. Cenaze saatini veren bir ilanın, hırsızlara evin ne zaman boş kalabileceğini de söylediği konusunda da uyarıyor. Tören sırasında evde bir komşunun ya da arkadaşın kalmasını isteyin. Taziyeyi evde kabul edecekseniz ilana ev adresini değil yalnızca semti yazın; açık adresi yakınlarınıza mesajla gönderin. Gerisi sahte vefat ilanları ve cenaze dolandırıcılığı rehberimizde.

Ölüm nedenini söylemek zorunda mısınız?

Hayır. Birinin nasıl öldüğünü ya da ölüm nedenini ne bir telefonda, ne bir paylaşımda, ne de bir ilanda söylemek zorundasınız; pek çok aile hiç söylemez. Şu sözler yeter:

• “kısa bir hastalığın ardından” ya da “uzun süren bir hastalığın ardından”
• “aniden” ya da “beklenmedik bir şekilde”
• “evinde huzur içinde” ya da “ailesi başındayken huzur içinde”
• “dolu dolu geçen uzun bir ömrün ardından”
• “uzun yıllar demansla yaşadıktan sonra”
• “Hakk'ın rahmetine kavuştu”: pek çok ilanın kullandığı ve nedene hiç değinmeyen söz

İntihar sonucu bir ölüm. Aileler farklı seçer ve iki seçim de doğrudur: kimi baştan söyler, böylece saklanacak bir şey kalmaz; kimi “aniden” der ve fazlasını söylemez. Kuzey İrlanda Halk Sağlığı Ajansı'nın intihar sonucu yakınını kaybedenler için hazırladığı rehber Help is at Hand, hazır olduğunuzda insanlara söyleme, kişinin nasıl öldüğü hakkında istediğinizi söyleme ve cevap vermeye kendinizi hazır hissetmediğiniz sorulara cevap vermeme hakkınız olduğunu belirtir.

Söyleyecekseniz intiharı bir suç gibi gösteren ifadelerden kaçınan yalın bir cümle kurun, örneğin “intihar sonucu hayatını kaybetti”; ve yöntemi, yeri ve nedene dair her tahmini dışarıda tutun. ABD'deki Amerikan İntiharı Önleme Vakfı'nın medya rehberi, yöntemden söz etmenin başka intiharların riskini artırdığını belirtir ve tek bir nedeni öne çıkarmamayı önerir. Yardıma yönlendiren bir satır ekleyin; okuyanların bazıları da zor bir dönemden geçiyor olabilir.

Oğlumuz Arda, cumartesi günü intihar sonucu hayatını kaybetti. 24 yaşındaydı. Düğünlerde halaya ilk kalkan, başı dertte olan bir arkadaşının yanından en son ayrılandı; onu her gün özleyeceğiz. Ölümüyle ilgili daha fazlasını paylaşmıyoruz ve tahmin yürütmemenizi rica ediyoruz. Bunun yerine lütfen Arda'yla ilgili anılarınızı paylaşın. Bu haber sizi çok sarstıysa lütfen bugün biriyle konuşun; kendinizi güvende hissetmiyorsanız hemen 112'yi arayın. Yurt dışındaysanız ücretsiz ve gizli destek hatları findahelpline.com adresinde listeleniyor.

Hakan ve Sevim

Aşırı doz. Bazı aileler damgalanmaya karşı durmak ve başkalarını uyarmak için bunu açıkça yazar; aileler bunu Associated Press'e böyle anlatmıştı. Pek çoğu ise yazmaz. ABD'deki Ulusal Madde Bağımlılığı Enstitüsü (NIDA), “bağımlı” yerine “madde kullanım bozukluğu olan kişi” gibi kişiyi öne alan sözler öneriyor.

Kız kardeşimiz Ceyda, uzun yıllar bağımlılıkla yaşadıktan sonra 9 Mayıs'ta kaza sonucu aşırı dozdan hayatını kaybetti. 31 yaşındaydı; çok yetenekli bir aşçıydı ve her çocuğun doğum gününde görmek istediği teyzeydi. Nasıl öldüğünü size söylüyoruz, çünkü ondan utanmıyoruz ve bunu okuyan birinin yalnız olmadığını bilmeye ihtiyacı olabilir. O kişi sizseniz, Yeşilay Danışmanlık Merkezi'ne (YEDAM) 115'ten ulaşabilirsiniz; destek ücretsizdir. Yurt dışındaysanız ücretsiz ve gizli destek hatları findahelpline.com adresinde listeleniyor. Çelenk yerine lütfen Yeşilay'a bağış yapmayı düşünün.

Biri ne olduğunu sorduğunda, nazik tek bir cümle konuyu kapatır:

• “Çok ani oldu, ayrıntılarını konuşmaya henüz hazır değiliz.”
• “Sonunda kanserdi. Onu sorduğunuz için teşekkür ederim.”
• “İntihar sonucu hayatını kaybetti. Daha fazlasını konuşmuyoruz, ama lütfen adını anmaya devam edin.”
• “Bunu aile arasında tutuyoruz, ama nasıl olduğumuzu sorduğunuz için teşekkür ederim.”

Cenaze bilgilerini göndermek: cenaze duyurusu şablonu

Cenaze bilgilerini, plan kesinleşince ikinci bir mesajla gönderin. Haberin geldiği gün insanlar başka pek bir şey aklında tutamaz; ayrı bir mesaj ise cenaze sabahı yeniden bulabilecekleri mesajdır. Müslüman, Yahudi ve pek çok Hindu ailede cenaze geleneksel olarak mümkün olan en kısa sürede, çoğu zaman bir gün içinde kaldırılır; Türkiye'de de cenaze çoğu zaman aynı gün ya da ertesi gün, bir öğle ya da ikindi namazının ardından kaldırılır. Bu yüzden ikinci mesaj birkaç saat içinde gelebilir.

Sevgili dostlar ve akrabalarımız, [Adı]'nın cenaze bilgileri aşağıda.

Cenaze namazı: [gün, tarih], [cami, açık adres], [öğle / ikindi] namazının ardından. Lütfen [saat]'e kadar orada olun.

Defin: [aile arasında / mezarlık, namazın hemen ardından].

Canlı yayın: [bağlantı]. Ücretsizdir ve tek bağlantı budur; lütfen başka bağlantılara itibar etmeyin.

Taziye: [evin adresi ya da belediyenin taziye evi], [günler], [saat]'ten itibaren.

[Mevlit: [cami] Camii, [tarih], [öğle] namazının ardından.]

Çelenk: [gönderilmemesi rica olunur / [cami] Camii'ne gönderilebilir]. Onun anısına [vakfın adı]'na ([bağlantı]) bağış yapılabilir.

Sorular için: lütfen [eşinin ya da en yakınının adı]'nı değil, [yardımcının adı]'nı [telefon numarası] numarasından arayın ki biraz dinlenebilsin.

Sevgi ve teşekkürlerimizle, [Adlar]

Dolandırıcılar yas tutanlara ödeme isteyen sahte cenaze yayını bağlantıları gönderir; Güney Avustralya'nın tüketiciyi koruma birimi bir cenazeyi izlemek için asla ödeme yapmanız gerekmediğini açıkça söylüyor.

Cenaze yalnızca aile arasında olacaksa.

Sevgili dostlar, haberi paylaştığımızdan beri gösterdiğiniz yakınlık için teşekkür ederiz. Babamızın cenazesi, onun isteği üzerine yalnızca aile arasında olacak. Baharda onu tanıyan herkes için bir anma buluşması düzenleyeceğiz ve bilgileri o zaman göndereceğiz. Lütfen çelenk göndermeyin; [vakfın adı]'na bir bağış onu çok mutlu ederdi. Anlayışınız için teşekkür ederiz. Tarık, Banu ve Ozan

Mesajlardan herhangi birini göndermeden önce kontrol edin:

• Haftanın günü tarihle uyuşuyor mu?
• Caminin ya da tören yerinin açık adresi ve nereye park edileceği yazıyor mu?
• Defne herkesin gelip gelemeyeceği belli mi?
• Canlı yayın bağlantısı çalışıyor mu?
• Çelenk ya da bağış bilgisi, çalışan bir bağlantıyla birlikte var mı?
• Sorular için, en yakın yaslının değil, başka birinin adı ve numarası var mı?

Yurt dışındakiler, eski dostlar ve bir türlü bulamadıklarınız

Yurt dışındakileri kendi saatlerine göre makul bir saatte arayın; eski dostları da hayatının her döneminden bir kişiden haberi iletmesini isteyerek bulun. Yurt dışındaki biri, siz ona ulaşmadan bir paylaşım görebilecekse önce kısa bir mesaj atın: “Uyanır uyanmaz beni ara lütfen.” Kahvaltı saatine kadar aramadıysa siz arayın.

Adların durduğu yerlere bakın: bir adres defteri, bayramlarda aradığı numaralar, eski e-postalar, telefonundaki rehber. Telefon kilitliyse vefat eden birinin telefonunun kilidini açmak yazımız neler yapılabileceğini anlatıyor; vefat eden birinin WhatsApp hesabı ve mesajları yazımız da sohbetlerini ve aile grubunu ele alıyor.

Haberi iletmesi için tek bir kişiden rica etmek.

Merhaba Cengiz, ben Nurcan, Sinan'ın eşi. Sana üzücü bir haber vermek zorundayım: Sinan kısa bir hastalığın ardından pazar günü vefat etti. Senden ve mühendislikten eski arkadaşlarından hâlâ bahsederdi, ama onların numaraları bende yok. Hâlâ görüştüğün herkese iletebilir misin? Cenaze bilgilerini de hemen gönderirim. Teşekkür ederim.

Ailenin yıllardır görüşmediği birine.

Sevgili Feriha Hanım, beni hatırlamayabilirsiniz. Ben Selma, Lütfiye Kaplan'ın kızıyım; siz ve annem 1980'lerde Atatürk Lisesi'nde birlikte öğretmenlik yapmıştınız. Üzücü bir haberle yazıyorum: annem pazartesi günü vefat etti. Gönderdiğiniz bayram kartlarını her yıl saklamıştı, adresinizi de onun defterinde buldum. Taziye bilgilerini isterseniz ya da yalnızca onu konuşmak isterseniz, sizden haber almayı çok isterim. Sevgiyle, Selma

Cevaplar gelmeye başladığında

Şu anda kimseye cevap vermek zorunda değilsiniz. İlk günlerde bir yardımcının adını veren kısa bir cevap yeter; o yardımcı da kimin aradığını, yazdığını, yemek getirdiğini ya da çelenk gönderdiğini not edebilir ki daha sonra insanlara teşekkür edebilesiniz.

Yazdığın için teşekkür ederim. Cenaze bitene kadar telefonlara kuzenim İmran bakıyor; ona [telefon numarası] numarasından ulaşabilirsin.

Hazır olduğunuzda başsağlığı mesajlarına cevap rehberimizde cevaplar ve teşekkür mesajları var; arkadaşların yas tutan bir aileye ne yazdığı da başsağlığı mesajları yazımızda.

Kendi listenizi hazırlamak

Ailenizin bu aramaları yapacağı gün için hazırlayabileceğiniz en yararlı şey bir listedir: haberi ilk kimin duyması gerektiği, kimin kimi arayacağı ve hayatınızın her döneminden, başka kimsenin aramayı akıl etmeyeceği arkadaşlar, numaralarıyla birlikte. Onu diğer evraklarınızla birlikte saklayın; “Vefatımdan sonra” dosyası kontrol listemiz oraya başka nelerin girdiğini anlatıyor.

En yakınlarınıza birkaç söz de yazabilirsiniz. Goodbye App ile mektuplarınızı şimdiden yazabilir, her birine isterseniz kendi sesinizden tek bir kayıt ekleyebilir, kimin alacağını seçebilir ve her birinin hangi gün ve saatte e-postayla ulaşacağını 30 yıl sonrasına kadar belirleyebilirsiniz. Seçtiğiniz kişiler mektup ulaşana kadar hiçbir şey görmez ve uygulama ücretsizdir. İsteğe bağlı etkin olmama güvencesini açarsanız, hesabınız 3 ile 45 gün arasında belirlediğiniz bir süre sessiz kaldığında mektuplar daha erken de gidebilir. Uygulama bir ölümü duyurmaz ve birinin ne zaman öldüğünü bilmez: aramaları yine aileniz yapacak, onlara yardım edecek olan da sizin listeniz.

Sık sorulan sorular

Vefat haberi ne zaman duyurulmalı? En yakınlarınıza birkaç saat içinde, telefonla ya da yüz yüze; geniş aileye ve arkadaşlara da bir gün içinde söyleyin. Herkese açık bir paylaşım ya da vefat ilanı, hepsi öğrenene kadar bekleyebilir.

Vefat haberi mesajla verilir mi? Evet, geniş çevreye ve telefonla ulaşamadığınız herkese. Mümkünse en yakınları önce arayın; tek yol mesajsa, aramayı denediğinizi söyleyin.

Facebook'ta vefat duyurusunu kim yapmalı? En yakın aile ya da onların seçtiği biri. Arkadaşlar ailenin paylaşımını beklemeli ve onu yalnızca aile isterse paylaşmalı.

Vefat duyurusunda ne yazılır? Kim vefat etti, “vefat etti” sözüyle; ne zaman; ve sırada ne var: “Babamız Hüseyin Aydemir, 3 Mart'ta 81 yaşında huzur içinde vefat etti. Cenaze bilgilerini ayrıca paylaşacağız.” İsterseniz onunla ilgili bir satır da ekleyin.

Vefat duyurusu, vefat ilanı ve anma yazısı arasındaki fark nedir? Vefat duyurusu, bir mesajdan bir paylaşıma kadar, insanlara birinin öldüğünü bildiren her şeydir; vefat ilanı, gazetede ya da internette yayımlanan ve çoğu zaman cenaze bilgilerini de veren kısa, bilgi veren duyurudur; anma yazısı ise o hayatı anlatan daha uzun bir yazıdır.

Gazeteye vefat ilanı vermek şart mı? Hayır. Bir gelenektir, zorunluluk değil; pek çok aile yalnızca WhatsApp'tan, sosyal medyadan ya da internetten duyurur. Mirasla ilgili resmî ilanlar ise ayrı bir konudur; gerekip gerekmediğini bir noter ya da avukat söyler.

Müdürünüze aileden birinin vefat ettiğini nasıl söylersiniz? İzinli olacağınızı öğrenir öğrenmez yöneticinizi arayın ya da ona e-posta gönderin: kim vefat etti, izin almanız gerektiği ve işinize kimin bakabileceği. Ne kadar ölüm izniniz olduğunu insan kaynakları söyler.

WhatsApp'tan vefat duyurusu nasıl yapılır? Önce en yakınları arayın, sonra herkese ayrı kısa bir mesaj gönderin ya da yalnızca numaranızı kaydetmiş kişilere ulaşan ve cevapları yalnızca size getiren bir toplu mesaj listesi kullanın. Aile grubuna ancak gruptaki herkes arandıktan sonra yazın. Pek çok kişi duyuruyu WhatsApp durumunda da paylaşır; bunu da en yakınlar haberi aldıktan sonra yapın.

Cenaze aile arasında olacaksa vefat duyurusu nasıl yapılır? Bunu olabildiğince erken söyleyin: cenaze yalnızca aile arasında olacak, varsa bir anma buluşmasının bilgileri sonra paylaşılacak. Arkadaşlardan paylaşım yapmamalarını isteyin ve çelenk gönderilip gönderilmemesini belirtin.

Bunu intiharı düşündüğünüz için okuyorsanız, lütfen bugün biriyle konuşun. findahelpline.com ülkenizdeki ücretsiz ve gizli destek hatlarını listeler; daha fazlası için intihar ve kendine zarar verme hakkındaki sayfamıza göz atabilirsiniz.