
Có một người bạn chưa từng gặp mà đã quan trọng với bạn hơn gần như bất kỳ ai đang sống: đứa con mười tám tuổi của bạn. Bạn không biết gì về người đó. Không biết kiểu tóc, không biết quan điểm chính trị, không biết con có còn làm cái trò với cái mũi mỗi khi tập trung hay không. Vậy mà bạn lại là một trong số rất ít người trên đời có thể gửi cho con thứ mà không ai khác gửi được: một lá thư đến từ những năm tháng con sẽ không nhớ nổi, viết bởi người đã có mặt suốt quãng ấy.
Thư để mở năm 18 tuổi là một trong những truyền thống đẹp nhất mà cha mẹ có thể bắt đầu, và cũng là một trong những truyền thống dễ hỏng nhất: khởi đầu bằng một luồng hứng khởi của người mới làm cha mẹ, bỏ dở trước sinh nhật thứ hai, hoặc viết đều đặn suốt nhiều năm rồi thất lạc trong một lần chuyển nhà. Bài viết này bàn cả hai nửa của việc làm cho tử tế: viết gì, kèm một cấu trúc và hai lá thư mẫu đầy đủ, và làm sao để thư thật sự đến được tay người trưởng thành mà nó gửi tới.
Vì sao cha mẹ viết thư để con mở năm 18 tuổi
Mười tám là địa chỉ hoàn hảo cho một lá thư, vì đó là tuổi con bắt đầu thật sự tự hỏi mình đã là ai, và bạn đã là ai, trước khi con đủ lớn để nhớ. Năm tám tuổi, một lá thư từ quá khứ chỉ là bài tập về nhà. Năm mười tám tuổi, nó là báu vật: bằng chứng về mái nhà con lớn lên, đến đúng lúc con rời khỏi mái nhà ấy. Thư đến ngay ở ngưỡng cửa, khi mọi thứ phía trước còn chưa được viết, và một giọng nói bảo rằng “đây là con người mà con vẫn luôn là” sẽ dội vào con hết sức nặng của nó.
Truyền thống này cũng làm được điều gì đó cho chính người viết. Ghi lại một ngày thứ Ba bình thường cho một người đọc ở mười tám năm sau buộc bạn phải thật sự để ý đến ngày thứ Ba ấy. Những cha mẹ giữ được thói quen này gọi nó là cuốn album ảnh chụp phần bên trong của gia đình mình: những bài hát, những câu cửa miệng, những thảm họa về sau thành giai thoại.
Một lá thư lớn, hay mỗi năm một lá?

Cả hai đều được, chỉ là chúng làm hai việc khác nhau. Lá thư duy nhất là một bức chân dung: viết một lần, thường vào dịp gần một cột mốc, ghi lại con bạn là ai và bạn mong gì cho con. Thư hằng năm là một cuốn phim: mỗi sinh nhật một mẩu ngắn, và đến năm mười tám tuổi thì có mười tám mẩu, một đoạn tua nhanh cảnh con lớn lên, kể bằng giọng của cha mẹ. Nếu chọn viết hằng năm, hãy giữ mỗi lá thật gọn: ba khoảnh khắc đẹp nhất trong năm, một chuyện khó khăn, một lời tiên đoán (những lời này già đi một cách buồn cười và về sau thành phần hay nhất), và một câu về điều bạn nhìn thấy ở con ngay lúc này.
Báo cáo năm con chín tuổi: con biết huýt sáo, nhà mình làm mất con chuột hamster rồi tìm thấy nó trong một chiếc ủng đi mưa, và lời tiên đoán chính thức của con cho tuổi mười tám là phi hành gia, cũng có thể là chủ tiệm bánh. Là cái nào thì mẹ cũng đang ký những dòng này với hai bàn tay dính đầy bột mì. Thương con, Mẹ.
Bắt đầu muộn không phải là vấn đề, đó là chất liệu. Lá thư đầu tiên viết khi con chín tuổi có thể mở đầu thật thà: “Lẽ ra mẹ phải bắt đầu chuyện này từ ngày con chào đời. Đây là tất cả những gì mẹ nhất định không để hai mẹ con mình quên, tính đến giờ.” Một lá thư mở đầu bằng lời xin lỗi vì đến muộn nghe đúng hệt như gia đình.
Viết gì: một cấu trúc năm phần đơn giản
- Bức ảnh chụp nhanh. Ngày hôm nay, tuổi của con, và khung cảnh quanh bạn lúc bạn ngồi viết. Chi tiết càng bình thường thì sau này càng quý như vàng.
- Câu chuyện. Một khoảnh khắc trong năm nay, kể cho trọn, kèm cả lời thoại nếu bạn còn nhớ.
- Điều bạn nhìn thấy. Một sự thật về con người của con mà con chưa tự thấy được. Đây là câu mà một người mười tám tuổi sẽ đọc đi đọc lại.
- Lời thú nhận. Một điều thành thật về chính bạn: bạn đã lo gì, đã yêu quý điều gì, đã làm sai điều gì. Thư chỉ toàn ngợi khen thì dễ chịu; thư dám nhận thì được giữ lại.
- Lời mong. Không phải lời khuyên. Một điều mong thật cụ thể dành cho người đang mở phong bì.
Gợi ý và câu mở đầu cho những lúc bạn bí
Cứ lấy dùng thoải mái bất kỳ câu nào dưới đây:
- “Lúc này, từ con thích nhất là...”
- “Năm nay con đã dạy bố mẹ...”
- “Điều con hay làm mà bố mẹ mong con đừng bao giờ thôi làm là...”
- “Con đang ngủ trên gác lúc bố mẹ viết những dòng này, và hôm nay con...”
- “Ai cũng bảo con giống hệt [người nào đó]. Ý họ muốn nói là...”
- “Bố mẹ viết những dòng này vào đêm trước ngày đầu tiên con...”
- “Đến khi con đọc được những dòng này, chắc bố mẹ mới được phép kể cho con nghe về...”
Ví dụ: thư gửi con trai nhân sinh nhật 18 tuổi
Daniel thương, lúc bố viết những dòng này con mới bốn tuổi, và sáng nay con tuyên bố con dọn ra ở riêng vì nhà mình hết loại ngũ cốc ngon. Con xếp đúng một cái túi. Trong túi có một chiếc đèn pin và sáu con khủng long. Con đi tới tận cuối lối xe vào nhà, đứng ngắm nghía thế giới một lúc, rồi quay về ăn sáng, và bố nghĩ: đúng là con trai mình. Đủ can đảm để đi, đủ khôn ngoan để quay về, và lúc nào cũng đang mặc cả để có ngũ cốc ngon hơn. Giờ con mười tám tuổi rồi, nghĩa là con được quyền biết rằng suốt quãng đó bố chưa bao giờ bình tĩnh, không một lần nào. Bố chỉ là thương con quá và vừa làm vừa nghĩ ra cách. Năm nay con đi đâu cũng được: nhớ mang theo đèn pin. Muốn quay về lúc nào cũng được. Nhà sẽ có ngũ cốc ngon. Thương con, Bố.
Ví dụ: thư gửi con gái nhân sinh nhật 18 tuổi
Amara thương, hôm nay con chín tuổi, và tối nay con thua cuộc thi đánh vần ở từ “particular”, rồi trên đường về con nói: “Con sẽ học thuộc hết mọi từ trong từ điển để chuyện này không bao giờ xảy ra nữa”, và con nói hoàn toàn nghiêm túc, và mẹ đã phải quay ra nhìn cửa sổ để con không thấy mặt mẹ. Ngọn lửa đó trong con chính là thứ mẹ đang viết để giữ gìn. Suốt đời con, người ta sẽ tìm cách vặn nhỏ nó lại, một cách tử tế, một cách hợp lý, chỉ vì nó sáng quá. Giờ con mười tám tuổi rồi. Con được quyền quyết định ngọn lửa ấy cháy vì điều gì. Mẹ đã nhìn nó bao nhiêu năm, và mẹ xin báo cáo: chưa một lần nào nó chọn sai được lâu. Chúc mừng sinh nhật con, cô bé particular của mẹ. Yêu con thật nhiều, Mẹ.
Để ý xem hai ví dụ trên làm gì: mỗi lá chỉ kể một cảnh, kể có chi tiết, và kết lại ở đứa con chứ không phải ở bài học. Cứ viết như vậy thì bạn không thể trượt được.
Ghi lại lá thư bằng chính giọng của bạn
Một người mười tám tuổi mở lá thư ra thì đọc được lời của bạn. Hãy cho con thêm một thứ nữa: giọng của bạn, ở đúng tuổi bạn bây giờ, đang nói ra những lời ấy. Trên Goodbye App, bạn có thể ghi âm một lá thư, hoặc đính kèm bản ghi âm và ảnh vào lá thư đã viết, để thứ mở ra vào sinh nhật của con là trọn vẹn con người bạn: lời, giọng nói, và cả tiếng cười ở giữa chừng. Con cái lớn lên với giọng nói hôm nay của bạn. Giọng nói của thời con mới bốn tuổi là một nơi chốn mà chỉ bản ghi âm mới đưa con quay lại được.
Hộp giày, két sắt hay email hẹn ngày gửi: thư có thật sự đến tay con không?
Giờ đến nửa kém hào nhoáng. Một chiếc phong bì viết tối nay phải sống sót qua mười bốn năm chuyển nhà, tổng vệ sinh nhà cửa, ngập lụt, trẻ con cầm kéo, và cả trí nhớ của chính bạn về chỗ đã cất nó. Rồi nó còn phải được nhớ ra đúng vào buổi sáng hôm ấy, bởi một nhà toàn người lớn đang bận tối mắt lo tiệc sinh nhật. Rất nhiều lá thư đẹp thua ở chặng vượt chướng ngại vật đó, và không ai biết cả, đó là kiểu mất mát buồn nhất.
Hẹn ngày gửi xóa hẳn chặng chướng ngại vật ấy. Viết lá thư trên Goodbye App, đặt ngày chuyển phát vào đúng sinh nhật mười tám tuổi, xa đến 30 năm sau, và sáng hôm ấy thư đến qua email: riêng tư cho tới đúng ngày, không thể thất lạc, chuyển nhà bao nhiêu lần cũng không hề gì. Việc này miễn phí, và bạn có thể tiếp tục thêm một lá thư vào mỗi sinh nhật, mỗi lá một ngày gửi riêng, để cả đoạn phim tua nhanh tự đi tới đích theo đúng lịch. Nếu bạn muốn bản đầy đủ hơn của ý tưởng này, bài hướng dẫn của chúng tôi về thư gửi con cho từng cột mốc bàn cả đám cưới, lễ tốt nghiệp và những ngày sau tuổi mười tám.
Viết thư của bạn ngay hôm nay: dòng đầu tiên là dòng của tối nay
Bạn không cần một lá thư hoàn hảo. Bạn cần bức ảnh chụp nhanh của tối nay, câu chuyện của năm nay, một điều bạn nhìn thấy thật lòng, một lời thú nhận thành thật, một điều mong. Mười lăm phút. Bắt đầu miễn phí, hẹn ngày gửi vào sinh nhật mười tám tuổi, rồi đi xem nhà còn loại ngũ cốc ngon không. Có những người trưởng thành trong tương lai đang trông cậy vào bạn.
Every person has a legacy®
Bắt đầu




















