Askerî görevlendirmeden önce yazılacak mektuplar: eş, çocuklar ve eve dönüş

Asker çantası iki gündür kapının yanında duruyor ve evdeki herkes, uyuyan bir köpeğin çevresinden dolaşır gibi onun çevresinden dolaşıyor. Evrak işleri bitti ve dosyalandı; maaş günleri daire içine alınmış, buzdolabına asılı bütçeye kadar her şey hazır. Hazırlık kontrol listesi tamamlandı, ama o liste görevlendirmeden önce eşiniz, çocuklarınız ya da o kapıdan yeniden içeri girdiğiniz gün kapının eşiğinde duracak insanlar için bir mektup yazmanızı bir kez bile istemedi.

Öyleyse işte çanta hazırlamanın öbür yarısı: gideceğiniz yerden göndereceğiniz mektuplar değil (onlar harika olacak, geç gelecek ve çoğunlukla yemeklerden bahsedecek), gitmeden önce şimdi kendi mutfak masanızda yazıp siz uzaktayken ulaşacak şekilde zamanladığınız mektuplar.

Gitmeden önce yazdığınız mektuplar, görev yerinden gönderdiklerinizden neden daha önemlidir?

Görev yerinden gönderilen mektuplar piyango gibidir. Bağlantı bir var bir yok; kızınızın yedi yaşına bastığı hafta, bir ekranın yanına bile yaklaşamadığınız hafta olabilir. Oradan gönderdiğiniz mektuplar, elinizde ne kadar zaman artarsa onunla yazılır. Gitmeden önce yazdıklarınız ise en iyi halinizle, henüz kimse yorulmamışken yazılır ve her biri, bir telefon görüşmesinin taşıyamayacağı bir şey taşır: bir tarih.

National Military Family Association adlı kuruluşun görevlendirme rehberi vekaletnameyi, aile bakım planını, bütçeyi, vasiyetnameyi ve vefat sonrası istekleri ele alıyor. Mektuplar bu listede yok. Formlar ailenizin işlerini güvenceye alır. Mektuplar ise onların sabahlarını korur.

Çoğu insanın keşke yazsaydım dediği beş mektup

• Eşiniz için mektup. Tek sayfa, gerçekten söylemek istedikleriniz.
• Her çocuk için ayrı bir mektup. Kardeşlere asla ortak bir mektup yazmayın.
• Anne babanız için bir mektup. Bir paragraf yeterli.
• Mühürlü tek mektup. “Her ihtimale karşı” mektubu; yalnızca en kötüsü olursa okunur.
• Eve dönüş mektubu. Gitmeden önce yazılır, döndüğünüzde açılır.

Anne babanız için yazılan mektup herkesin atladığı mektuptur, oysa yalnızca dört cümlelik bir iştir. Onlara iyi olduğunuzu söyleyin. Onlardan size geçen ve yanınızda götürdüğünüz o tek şeyi söyleyin; bunu somut olarak söyleyin, çünkü kendileri tahmin edemezler. Size ulaşamadıkları hafta kimi arayacaklarını söyleyin.

Beş mektuptan yalnızca birinin riskle bir ilgisi var. Diğer dördü bir doğum günü, bir uyku saati, bir salı günü ve açılan bir kapı hakkında.

Görevlendirmeden önce eşiniz için bir mektup

Bu mektup evliliğinizin bir özeti değildir. Dört küçük şey yapar: eşinizle ilgili belirli bir ayrıntıyı fark eder, bir şeyi ona devreder, telefonda hep söylemeyi düşündüğünüz şeyi söyler ve önümüzdeki aylar için izin verir.

Bunu masada yazıyorum; bu sabahki kupan hâlâ burada, hani şu kenarı kırık olan, bir türlü atmaya razı olmadığın. Elinde telefon konuşmasından başka bir şey de olsun istedim, çünkü telefonda hep plan program konuşuyoruz ve ben asıl söylemek istediğimi hep unutuyorum. O yüzden şimdi söylüyorum.

Asıl söylemek istediğim şu: seni izliyorum. Ayağının birinde ayakkabı, ağzında kızarmış ekmek, çocukları okula yetiştirişini izliyorum ve düşünüyorum: burayı senden başka kimse çekip çeviremezdi. İnsanlar sana cesur olanın ben olduğumu söylediğinde, yanlış kapıyı çaldıklarını söyle. Asıl zor görevi sen yapıyorsun. Benimkinin bir programı var, yemeği de hazır.

Kombinin ayarı artık sende; fatura geldiğinde ağzımı açmayacağım. Araba soldan o sesi çıkarıyor ya; sağdan çıkarmaya başlayana kadar boş ver. Köpek yatağa çıkarsa, çıksın. Kuralı biliyorum. Bu seferlik kaldırıyorum.

Senden istediğim şu: beni beklerken hayatını durdurma. Cumaları gittiğin o yere yine git. Önce saat farkını hesaplamadan bir şeye gül. Eve, sana dönüyorum ve döndüğümde karşımda bir bekleme salonu değil, seni bulmak istiyorum. Hayatımda verdiğim en iyi karar sensin ve o kararı bile bile verdim.

Bu örnekte kadın kocasına yazıyor. Tersine çevirin, kupa dışında neredeyse hiçbir şey değişmez. Hanginiz gidiyor olursanız olun, mektubun iskeleti aynı kalır.

Siz görevdeyken çocuklarınızın açacağı mektuplar: yaşa göre

İki ile beş yaş. Kısa, somut, şimdiki zamanda. Bu yaştakiler ayları değil, kahvaltıyı ve uyku saatini kavrar.

Merhaba, dört yaşındaki en sevdiğim insan. Köpeğe iyi patronluk yapıyor musun? Ben çok uzakta işimi yapıyorum ve her kahvaltıda seni düşünüyorum. Babana benim yerime sımsıkı sarıl: bir kere kocaman, bir kere de fazladan küçücük. Seni o koca kamyondan bile daha kocaman seviyorum.

Altı ile on yaş. Bir görev, bir şaka ve döndüğünüzde size gösterecekleri bir şey.

Ben yokken senin görevin, salı akşamları çöpü dışarı çıkarmak (o evde başka kimse hatırlamayacak) ve her hafta bir resim çizip ben dönene kadar bana göstermemek. Bir de duydum ki dikte sınavları cumaya alınmış. Notlarını bana gönder. Kötüleri de; gerçi hiç kötü not olmayacak.

On bir ile on yedi yaş. Dürüst, saygılı; görev yok, suçluluk duygusu yok.

Gitmem için pek iyi bir zaman olmadığını biliyorum. Senin kendi hayatın var, ben de senden benimkinin bir parçasını taşımanı istiyorum. O yüzden bunu bir kez söyleyeceğim: evin yetişkini olmak zorunda değilsin. On altı yaşında ol, o kadar. İşler ağırlaşırsa bunu babana ya da konuştuğumuzda bana söyle. Büyüdükçe olduğun insanla gurur duyuyorum. Hep izliyordum, maçı izliyormuş gibi göründüğüm zamanlarda bile.

On sekizinci doğum günü ya da düğün için yazılacak uzun mektupların kendi rehberi var: çocuklarınız için dönüm noktası mektupları.

Görev takvimi: kaçıracağınız günler için yazmak

Kaçıracağınız günleri bir takvimde işaretleyin: bir doğum günü, okulun ilk günü, evlilik yıl dönümünüz, ailenizin kışın kutladığı bayram, gösteri günü. Her gün için bir mektup yazın ve her birini tam o güne zamanlayın. Yokluğunuz için değil, o gün için yazın: doğum günü mektubu dokuz yaşına girmekle ilgilidir, sizin orada olmamanızla değil.

Çok uzaklardan doğum günün kutlu olsun. Bugün dokuz yaşındasın; yani artık pastanın, mumlar dikilmeden önce fırına girdiğini bilecek kadar büyüdün. Bunu nasıl öğrendiğimi babana sor.

Kaçırabileceğiniz yıllar için doğum günü mektupları rehberi konuyu daha ayrıntılı ele alıyor; geleceğe nasıl mesaj gönderileceğini anlatan yazı da mektuplarınızı ne kadar ileri bir tarihe zamanlayabileceğinizi açıklıyor.

Zarfsız “... olduğunda aç” mektupları

Bu geleneği görmüşsünüzdür: görevlendirmeden önce bir çantaya sıkıştırılmış, her birinin üzerine ne zaman açılacağı yazılmış kapalı zarflardan bir deste. Beni özlediğinde aç. Gülmeye ihtiyacın olduğunda aç. Military OneSource sitesinin aile blogunda bu tür mektuplar için sürekli güncellenen bir konu listesi yer alıyor; blog, farkında olmadan bunları genellikle kimin yazdığını da söylüyor: evdeki kişi, yola çıkacak kişi için kocaman bir deste hazırlıyor. Oysa kimse yola çıkacak kişiye, evdekiler için de aynısını yapabileceğini söylemiyor.

Kağıt zarflarla iki şey ters gidebilir. Ya bütün deste ilk zor gecede açılır ya da kutu bir dolaba kaldırılır ve o an, mektup hâlâ kapalıyken gelip geçer. Zamanlanmış bir mektup ikisini de çözer: “Beni özlediğinde aç”, altıncı hafta civarında, bir salı günü, yeniliğin heyecanı geçmiş ama insan henüz ikinci nefesini almamışken gelen bir mektuba dönüşür.

Bu mektup zor bir güne denk geldiyse, iyi; zaten bunun için var. Aşağı yukarı altıncı haftadasın, yani evin gürültülendiği, takvimin sessizleştiği hafta. Çayı ocağa koy. Annemi ara; ne zamandır bir bahane kolluyor. Ben bir yerlerde o kenarı kırık kupayı düşünüp aptal gibi sırıtıyorum.

Mühürlü tek mektup: “her ihtimale karşı” mektubunun yeri

Bazı insanlar bu mektubu yazmaz ve nedeni genellikle aynıdır: onu yazmak, sanki kaderi mühürlemek gibi gelir. Siz de böyle hissediyorsanız, buna hakkınız var. Bu kadar güçlü bir duyguyla tartışmak zorunda değilsiniz; diğer dört mektup kendi başına da ayakta durur.

Gerçekte yazılmış olanlar nadiren tehlikeyle ilgilidir. Pat Tillman kendi mektubunu 2003'te, bir görevlendirmeden önce yazdı ve yatak odasındaki şifonyerin üstüne koydu; eşi Marie daha sonra bu mektubu merkezine alan bir kitap yazdı: 2012'de yayımlanan The Letter. Eşinin paylaştığı haliyle mektuptaki bir satır, İngilizce aslında yalnızca beş kelime: “I ask that you live”, yani “Senden hayatını yaşamanı istiyorum.” Mühürlü bir mektup riskle ilgili değildir. O bir izindir.

1982'de, Güney Atlantik'e doğru yola çıkmadan önce Arjantinli bir binbaşı eşine, dönmezse diye biri ona, biri çocuklara olmak üzere iki zarf hazırladığını söyledi. İki zarf, çünkü bir eşin ve çocuklarla dolu bir evin ihtiyaç duyduğu cümleler farklıdır. Şablonun tamamını “her ihtimale karşı” mektubu rehberinde bulabilirsiniz.

Asla yazıya dökülmemesi gerekenler

Bu setteki her mektup, ister oradan gönderilsin ister zamanlansın, tek bir kurala uyar: içindeki hiçbir şey bir yabancıya nerede olduğunuzu, ne zaman yer değiştirdiğinizi ya da kimlerle birlikte olduğunuzu belli etmemeli. Gidiş ya da dönüş tarihi yok. Konum, yer adı ya da simge yapı yok. Birlik hareketleri, gemi ya da üs adları, zamanlama bilgisi yok.

Zamanlanmış mektuplar da bu kurala uyar. Onları, sözlerin hiçbiri o hafta nerede olduğunuza ya da çevrenizde neler olup bittiğine bağlı olmayacak şekilde yazın. Yalnızca tek bir yerde doğru olabilecek bir mektup, bir yabancıya zaten bir şey söylemiştir. Eve dönüş mektubu “döndüm” der, “ayın on dördünde döndüm” demez. Biriminizin brifingi, herhangi bir web sitesinde yazanlardan önce gelir. Onlar daha az söylemenizi istiyorsa, daha az söyleyin.

Görevlendirmeye üç hafta değil, üç gün kaldığında yazmak

Bazen haber çok kısa süre önce gelir. Sıralama şöyle.

1. Eve dönüş mektubu, yirmi dakika.
2. Eşiniz için mektup, tek sayfa.
3. Her çocuk için kısa bir mektup, her biri on dakika.
4. Bir görev takvimi mektubu, kaçıracağınız en önemli gün için.
5. Anne babanız, tek paragraf.
6. Mühürlü mektup, yalnızca isterseniz.

Geri kalan her şey, nerede olursanız olun, sakin günlerde yazılabilir. Evdeki son gecenizi o evdeki insanlara ayırın.

Eve dönüş mektubu

Kimse bu mektubu bir listeye koymaz, oysa setin en iyisi olabilir. Onu gitmeden önce, eve döndüğünüz gün açılmak üzere yazarsınız: mutfak masasında elden verilir ya da indiğiniz günün ertesine zamanlanır. Eve dönmek gitmekten daha tuhaftır ve birkaç gün pek bir şey söyleyemeyebilirsiniz; mektup bunu sizin yerinize, gitmeden önceki sesinizle söyler. İçine üç şey yazın: en çok neyi özlediğiniz, ilk hafta için bir söz ve bir teşekkür.

Bunu gitmeden önce yazdım; yani şu an bunu sana okuyorsam, plan işe yaradı. En çok özlediklerim, sırasıyla: çaydanlığın sesi, ışıklar sönünce köpeğin o dramatik iç çekişi ve akşam yemeğinde hepinizin aynı anda konuşması. Bu hafta çöp benden, bir de bütün resimleri görmek istiyorum. Burayı ayakta tuttuğun için teşekkür ederim. Zor görevi sen yaptın. Evdeyim.

Çocuklar için birkaç mektubu kendi sesinizle kaydetmek

Kendi başına okuyabilen çocuklar bile çoğu zaman sizi dinlemeyi tercih eder. Gitmeden önce iyi geceler deyişinizi, doğum günü şarkısını ve karakterlerin seslerini yaptığınız o uyku masalını kaydedin. O masalı iki kez kaydedin ki ilki dinlene dinlene aşındığı gece bir yedeği olsun. Buzdolabı uğuldarken ve köpeğin boynundaki künye şıngırdarken mutfakta kaydedin; o gürültü evin ta kendisidir. Her kaydı iki dakikanın altında tutun, en başta çocuğunuzun adını söyleyin ve takıldığınız yerleri silmeyin. Sonra mektuplarda olduğu gibi her kayda bir tarih verin.

Görevlendirme öncesi mektuplarınızı ayarlamak

Her mektubun tek bir kişiye, tek bir tarihte ulaşması ve o güne kadar gizli kalması gerekir.

Goodbye App tam da bunun için yapıldı. Her mektubu yazar ya da kendi sesinizle kaydeder, kimin alacağını seçer ve koşulu belirlersiniz: seçtiğiniz bir tarih ya da vefatınızdan sonra. Seçtiğiniz her tarih için bir mektup, belirlediğiniz gün e-postayla ulaştırılır. Gönderilene kadar tamamen gizlidir; istediğiniz zaman, bağlantınız varsa bulunduğunuz yerden bile düzenleyebilir, yeniden zamanlayabilir ya da silebilirsiniz. Ücretsizdir, web'de ve Android'de çalışır ve 15 dilde kullanılabilir.

Mühürlü mektup diğer koşulu kullanır: etkin olmama güvencesini açıp 3 ile 45 gün arasında bir süre seçebilirsiniz; o süre boyunca giriş yapmazsanız, henüz gönderilmemiş mektuplarınız gönderilir. Görevinizde uzun süre internetsiz kalacağınız dönemler varsa en uzun süreyi seçin ya da güvenceyi kapalı tutup mühürlü mektubu, her giriş yaptığınızda ileri aldığınız bir tarihte bekletin. O an hiç gelmezse, kimse o mektubun tek kelimesini okumaz.

Sık sorulan sorular

Görevlendirmeden önce eşime ne söylemeliyim? Telefonda bir türlü söyleyemediğiniz şeyi söyleyin, çünkü telefon konuşmaları hep plan programla geçer. Tek sayfa yeter. Tıkanırsanız, o an odada sizinle birlikte olan küçük ve gerçek bir şeyle başlayın: onun kupası, yataktan kalkarken çıkardığı ses.

Göreve gitmeden önce çocuklarıma ne yazmalıyım? Her çocuğa, yaşına uygun ayrı bir mektup. Küçüklere bir iş ve başkasına iletecekleri bir sarılma. Okul çağındakilere bir görev ve bir teftiş. Ergenlere ise nutuk çekmeden, yalnızca bir kez, evin yetişkini olmak zorunda olmadıklarını söyleyin.

Kaç mektup yazmalıyım? Temel set beş mektuptur: biri eşiniz için, her çocuk için birer tane, biri anne babanız için, biri mühürlü ve biri eve dönüş için. Kaçıracağınızı şimdiden bildiğiniz her gün için bir tane ekleyin ve orada durun. Son hafta sonu panikle yazılan on dört mektup, özenle yazılmış beş mektup kadar değerli değildir.

“Her ihtimale karşı” mektubu yazmak uğursuzluk getirir mi? Bazı insanlar öyle hisseder ve bu duygu saygıyı hak eder. İçinize sinmeyecekse bu mektubu atlayın; setin geri kalanının riskle hiçbir ilgisi yok. Yazmaya karar verirseniz, kısa tutun ve izin vermeye odaklanın.

“... olduğunda aç” mektubuna ne yazılır? Görevlendirmenin tamamı için değil, zarfın üstünde yazan an için yazın. “Beni özlediğinde aç”, kenarı kırık bir kahve kupası ve kötü geçen bir salı günü hakkında bir mektuptur. “Gülmeye ihtiyacın olduğunda aç” ise onlara daha önce hiç anlatmadığınız tek bir hikayedir. Mektubu o anın geleceğini tahmin ettiğiniz güne zamanlayın; zarfa artık gerek kalmaz.