
Zoek je wat je moet doen bij oorlog, dan is het eerste antwoord kleiner dan de vraag. Op de dag zelf heb je drie taken: betrouwbare informatie halen, je mensen bij elkaar krijgen, en van de weg blijven tot je hoort dat je moet vertrekken.
Al het andere op deze pagina kun je vóór die dag doen, het meeste op één avond, zodat de dag zelf minder van je vraagt. Niets hiervan is een voorspelling. Het is wat de Nederlandse en de Belgische overheid, en diensten voor civiele bescherming in andere landen, aan gewone huishoudens adviseren, op één plek bij elkaar.
Wat te doen bij oorlog: de eerste uren
Blijf de eerste uren binnen, zet een officiële informatiebron aan en ga na waar iedereen uit je huishouden is. Werk daarna dit lijstje af, in deze volgorde:
- Zet het officiële kanaal aan. Je regionale omroep op een radio op batterijen, en je telefoon voor NL-Alert of BE-Alert. Laat de radio zacht aanstaan.
- Ga na waar iedereen is. Stuur elk gezinslid één kort bericht: waar je bent, dat je veilig bent, waar jullie afspreken. Een bericht komt vaak nog door als bellen niet meer lukt.
- Blijf binnen tot je hoort dat je moet vertrekken. De wegen zijn nodig voor de hulpdiensten, en de overheid zegt wanneer je weg moet en waarheen.
- Vul schone flessen en pannen met kraanwater zolang de kraan het doet.
- Laad alles op: telefoons, powerbanks, lampen, de radio als die oplaadbaar is.
- Kijk bij één buur, eerst bij wie alleen woont of moeite heeft met de trap.
- Stuur geen onbevestigd nieuws door. Komt het niet van een officiële bron, laat het dan bij jou stoppen.
Het officiële advies verschilt per land: de alarmsignalen, de schuilplekken, wie het bevel tot evacuatie geeft. Deze pagina geeft de gemeenschappelijke kern, met Nederland en België voorop. Zoek deze week de site van je eigen overheid op, denkvooruit.nl in Nederland en crisiscentrum.be in België, sla hem op, en volg wat daar staat boven alles wat je hier leest.
Voorbereiden op oorlog: wat je thuis regelt
Wie zich als burger thuis wil voorbereiden op oorlog, krijgt van elke overheid dezelfde opdracht: zorg dat je huishouden zich een paar dagen tot een week zonder hulp van buiten kan redden. Dat betekent water, eten, medicijnen, contant geld, een radio die zonder stopcontact werkt en een manier om warm te blijven. Hoelang verschilt per land, dus hier staat elke bron in zijn eigen woorden:
| Wie het zegt | Hoelang je je moet kunnen redden |
|---|---|
| Denk vooruit, de campagne van de Rijksoverheid (Nederland) | "De eerste 72 uur" na een ramp of noodsituatie |
| Nationaal Crisiscentrum (België) | "Minstens 3 dagen (72 uur)" |
| Europese Commissie, Preparedness Union Strategy, maart 2025 | Richtlijnen voor een bevolking die zich "minimum 72 hours" zelf kan redden |
| Het Duitse BBK | Zo mogelijk tien dagen; een voorraad voor minstens drie dagen helpt al veel |
| De Zweedse dienst voor civiele verdediging | Water, eten, communicatie en verwarming in huis "for at least a week" |
De bronnen verschillen, en geen ervan heeft ongelijk. Woon je in Nederland of België, dan is 72 uur het advies. Denk vooruit kreeg de vraag of het 8 dagen moet zijn en antwoordt nee: een noodsituatie kan langer duren, maar in die drie dagen kan de overheid de hulp beter organiseren en actuele informatie verspreiden. Zie drie dagen als de ondergrens en een week als iets om rustig naartoe te werken.
De lijst van Denk vooruit is kort en gewoon: flessen water (3 liter per persoon per dag), eten dat lang houdbaar is, een radio op batterijen, een mobiel met powerbank, een zaklamp met extra batterijen, een EHBO-doos, dekens, een fluitje, contant geld, wat gereedschap, hygiënespullen, kopieën van je identiteitsbewijzen, een lijstje met belangrijke telefoonnummers en reservesleutels. Voor medicijnen is het advies om je herhaalrecept ongeveer twee weken van tevoren aan te vragen; de apotheek geeft chronische medicatie meestal voor drie maanden mee.
Let op wat er niet op die lijst staat: niets bijzonders, en niets wat je in paniek koopt. Het is dezelfde plank die een huishouden door een winterstorm of een lange stroomstoring helpt, en je vult hem beetje bij beetje met de gewone boodschappen. De volledige lijst, met hoeveelheden, staat in onze checklist voor je noodpakket.
Waar je betrouwbare informatie vindt
Betrouwbare informatie komt bij een oorlog of een landelijke crisis van drie plekken: het alarmsysteem van de overheid op je telefoon, de regionale publieke omroep, en de websites van de overheid zelf. In Nederland zijn dat NL-Alert, je regionale omroep, en de sites van de Rijksoverheid, je gemeente en je veiligheidsregio. Regel alle drie voordat je ze nodig hebt.
- Waarschuwingen op je telefoon. NL-Alert krijg je vanzelf, zonder aanmelden, en het werkt ook als het mobiele netwerk overbelast is. Op de eerste maandag van juni en van december komt er rond 12.00 uur een testbericht; krijg je dat niet, kijk dan de instellingen van je telefoon na. In België schrijf je je zelf in voor BE-Alert. Dat is gratis.
- Een radio die geen stopcontact nodig heeft. Stroom en netwerk kunnen allebei uitvallen; de regionale publieke omroep kan dan nog blijven uitzenden. Denk vooruit raadt een radio aan op batterijen, zonne-energie of met een dynamo, die FM of DAB ontvangt. Een autoradio telt ook.
- De frequentie, op papier. Elke regio heeft een eigen zender en een eigen frequentie; het overzicht staat op denkvooruit.nl. Stem je radio er nu al op af en schrijf de frequentie op de radio zelf. Een DAB-radio vindt de regionale omroep vanzelf.
- Telefoonnummers, op papier. In het noodpakket van Denk vooruit zit een lijstje met belangrijke telefoonnummers. Leg het op een plek waar je het ook in het donker vindt.
Onjuiste informatie verspreidt zich in de eerste dagen het snelst. Een deel is eerlijke verwarring, een deel is gemaakt om mensen bang te maken. Denk vooruit noemt zes stappen om het te herkennen: lees het hele bericht, kijk wie het geschreven heeft, vraag je af waarom, let op of de toon je heel nieuwsgierig of juist ongerust maakt, kijk wat voor informatie erin staat, en ga na of de foto's en video's kloppen. De overheid zegt er zelf bij dat haar eigen berichten soms later komen, omdat ze eerst worden gecontroleerd. Geloof dus niet meteen wat op sociale media voorbijkomt, en vertrouw je een bericht niet, negeer het dan en stuur het niet door.
Stel jezelf drie vragen voordat je iets doorstuurt:
- Wie zegt het? Een overheid of omroep met een naam, of "een vriend van een vriend"?
- Is het officieel? Vind je hetzelfde op de site of het kanaal van de overheid zelf?
- Is het oud? Kijk naar de datum. Oude foto's en oude waarschuwingen gaan rond alsof ze nieuw zijn.
Kun je ze niet alle drie beantwoorden, stuur het dan niet door.
Waar je schuilt, in huis en buiten
Moet je schuilen, ga dan onder de grond of naar het midden van een stevig gebouw, weg van de ramen. Dat is het advies van de Nederlandse overheid, en de kern van wat andere landen zeggen. Bedenk vooraf waar je kunt schuilen op de plekken waar je vaak bent: thuis, op het werk, op school. De noodsteunpunten die gemeenten inrichten, zijn er voor informatie en niet om te schuilen.
- Onder de grond of midden in een stevig gebouw. Denk vooruit noemt de kelderbox of een ondergrondse parkeergarage onder je woning. Schuil je boven de grond, blijf dan weg van de ramen: in het toilet, de trapkast of de kelderkast.
- Alleen een kamer met ramen? Doe de gordijnen dicht tegen rondvliegend glas en schuil achter iets stevigs, zoals het keukenblok of de bank, of onder een tafel. Het Belgische Crisiscentrum raadt voor schuilen in het algemeen een centrale ruimte op de benedenverdieping aan, weg van ramen en buitendeuren.
- Buiten, en hoe je ligt. Ga een stevig gebouw in, zoals een winkel, een kantoor of een ondergrondse parkeergarage. Lukt dat niet, dan is een greppel volgens Denk vooruit de beste plek; een voertuig beschermt niet genoeg. Ga zo dicht mogelijk bij de grond liggen, bescherm je hoofd en je borst met je armen, en met jassen of dekens als die er zijn, en houd je mond open tegen de verschillen in luchtdruk.
Wat het alarm betekent, verschilt per land. In Nederland hoor je bij een aanval het luchtalarm en krijg je een NL-Alert. De sirene wordt op de eerste maandag van de maand getest; gaat hij op een ander moment, dan is er gevaar: ga zo snel mogelijk naar binnen, sluit ramen, deuren en ventilatie, en zet de regionale omroep aan. Ga pas weer naar buiten als je via de radio, een NL-Alert of de hulpdiensten hoort dat het veilig is. In België komt de instructie om te schuilen via BE-Alert, radio en tv, de websites van de overheid en omroepwagens.
Doe het één keer, op een rustige dag: loop door je huis en kies de plek. Vertel iedereen in huis welke het is, en doe de deur niet op slot voor wie daar ook wil schuilen. Leg schoenen, een zaklamp en je radio op een plek waar je er in het donker bij kunt.
Wat te doen bij een nucleaire dreiging of een kernaanval
Bij een nucleair alarm ga je het dichtstbijzijnde stevige gebouw in, blijf je binnen en luister je naar de overheid. De Rijksoverheid zegt het voor een kernongeval zo: blijf binnen of ga naar binnen, sluit deuren, ramen en alles wat als ventilatie werkt, en luister naar de regionale radio. Het uitgebreidste publieksadvies voor een kernexplosie staat op Ready.gov, de site van de Amerikaanse overheid, en past in drie zinnen: "Get inside. Stay inside. Stay tuned." Dit zijn de cijfers zoals die site ze geeft:
- Naar binnen. Na een explosie heb je 10 minuten of meer om een geschikte schuilplek te vinden voordat de fall-out neerkomt. De veiligste gebouwen hebben muren van baksteen of beton. Ondergrondse parkeergarages en metrostations bieden ook goede beschutting. Een auto is geen schuilplek.
- Naar het midden of naar de kelder. Zet zoveel mogelijk muren tussen jou en buiten, en blijf weg van de ramen.
- Blijf binnen. Blijf de eerste 24 uur op de best beschermde plek, tenzij er direct gevaar is, zoals brand of een gaslek, of de overheid zegt dat je veilig weg kunt. De straling neemt in die 24 uur snel af.
- Sluit het gebouw af. Doe ramen en deuren dicht, en zet als het kan ventilatoren, airco en verwarming uit die lucht van buiten aanzuigen. Haal huisdieren naar binnen.
- Was je buiten toen de fall-out kwam, trek dan voorzichtig je bovenste laag kleren uit; dat kan tot 90% van het radioactieve materiaal verwijderen. Douche daarna of was je met water en zeep als het kan, of veeg onbedekte huid en haar af met een schone natte doek. Gebruik geen schoonmaakdoekjes op je huid.
- Eten en drinken dat binnen stond, is veilig. Eten van buiten in een gesloten verpakking is veilig nadat je de verpakking met een vochtige doek hebt afgenomen.
- Blijf luisteren. Volg de aanwijzingen van de hulpdiensten. Moet je evacueren, luister dan naar de routes en de opvangplekken, en ga pas terug als de overheid zegt dat het veilig is.
Ben je buiten en komt er een waarschuwing, zoek dan volgens Ready.gov dekking achter alles wat beschermt, ga plat op je buik liggen, en ga het dichtstbijzijnde gebouw in zodra de schokgolf voorbij is. Jodiumtabletten neem je alleen in op het moment dat de overheid dat adviseert.
De moeilijkste instructie is de tweede, want alles in je wil de mensen van wie je houdt gaan ophalen. Voor hen geldt hetzelfde als voor jou: ga naar binnen waar je bent en blijf daar. Spreek dat nu af, zodat niemand de stad door gaat.
Blijven of vertrekken
Blijf waar je bent, tenzij de overheid een evacuatie afkondigt of je huis niet meer veilig is. Het Belgische Crisiscentrum zegt het zonder omwegen: evacueer bij een noodsituatie in je buurt nooit op eigen initiatief en wacht op de instructies van de overheid of de hulpdiensten, want soms is schuilen veiliger dan naar buiten gaan. Denk vooruit zegt hetzelfde: luister naar de hulpdiensten, je gemeente en je veiligheidsregio. Wie op een gerucht vertrekt, belandt op volle wegen, ver van zijn voorraad en van de mensen die hem kennen.
Moet je weg, op bevel of omdat het niet anders kan:
- Neem de tas mee die al klaarstaat, met je documenten, medicijnen, contant geld, warme kleren, telefoon en oplader, en een papieren lijst met telefoonnummers. De lijst voor de noodtas staat in de checklist voor je noodpakket.
- Reken op lopen. Volgens de pagina van het Crisiscentrum over evacueren ga je meestal te voet, over een langere afstand met je eigen voertuig, en soms met een bus die de overheid inzet. Laat de tank of de accu van je auto daarom nooit ver leeglopen.
- Volg de aangewezen route. Volg altijd eerst de instructies van de hulpdiensten en de overheid, ook als je zelf een kortere weg weet.
- Laat het iemand weten. Stuur je contactpersoon verder weg een bericht met waar je heen gaat en wanneer je denkt aan te komen, en leg thuis een briefje neer met het tijdstip en de bestemming.
- Sluit het huis af. Laat volgens het Crisiscentrum geen elektrische toestellen aanstaan, zoals het koffiezetapparaat of het strijkijzer; de koelkast en de vriezer mogen aan blijven. Sluit ramen en deuren.
- Help wie niet zelf kan inpakken, en zorg dat kinderen en ouderen weten wat er gebeurt en waarom. Het eigen kleine ding van een kind, een knuffel of een dekentje, is de ruimte waard.
Eén nuchter feit hoort hier thuis. Volgens het internationaal humanitair recht, de regels die in elk gewapend conflict gelden, mogen burgers nooit het doelwit zijn, en de Vierde Conventie van Genève uit 1949 legt de bescherming vast van iedereen die niet tot de strijdkrachten of gewapende groepen behoort. Het Internationale Comité van het Rode Kruis legt die bescherming volledig uit.
Je noodplan voor het gezin als de telefoon het niet doet
Een noodplan voor als de telefoon het niet doet, bestaat uit vier afspraken op één vel papier: waar jullie elkaar treffen, bij wie iedereen zich meldt, wie wie ophaalt, en wat je op de deur achterlaat. Maak ze vanavond; het kost ongeveer twintig minuten.
- Ontmoetingsplekken. Denk vooruit stelt de vraag zo: je kunt je partner niet bereiken, waar ontmoeten jullie elkaar? Kies er drie: de schuilplek in huis, een plek in je buurt, en een plek buiten je wijk, zoals de bibliotheek of het huis van familie. Noteer de adressen in het plan.
- Eén contactpersoon buiten je regio. Het Crisiscentrum raadt aan een familielid of vriend die niet in hetzelfde gebied woont te vragen om contactpersoon te zijn. Iedereen meldt zich bij die persoon, en die geeft het nieuws door.
- Een bericht, geen telefoontje. Bij een grote noodsituatie raadt het Crisiscentrum sms of WhatsApp aan, omdat het netwerk overbelast raakt als iedereen belt. Houd het kort: "Ik ben oké. Bij de bibliotheek." Moet je toch bellen, maak het dan niet lang.
- Kinderen op school. Vraag de school naar haar noodplan, en vertel je kinderen wie hen mag ophalen. Zeg erbij dat ze tot die tijd doen wat de juf of meester zegt; gaat de sirene, dan blijven kinderen volgens Denk vooruit op school of op de opvang.
- Een ouder aan de andere kant van de stad. Spreek nu af wie bij hen langsgaat, en geef een buur van hen jouw nummer en dat van je contactpersoon.
- Een briefje op de deur. Als je vertrekt: wanneer je bent weggegaan en waar je naartoe gaat.
Ieder gezinslid draagt een papieren kopie bij zich, en er hangt er één op de koelkast. Zo kan een ingevuld plan eruitzien. Het gezin erin is verzonnen, net als elk voorbeeld op deze pagina.
ONS PLAN. Als we elkaar niet kunnen bereiken:
1. Blijf waar je bent als het daar veilig is. Stuur een bericht, bel niet.
2. Iedereen stuurt tante Vera in Groningen: "Ik ben oké. Ik ben bij [plek]." Haar nummer staat op de achterkant van dit kaartje.
3. Onze plek in huis is de gang bij de badkamer. Kunnen we niet thuisblijven, dan treffen we elkaar bij het bankje voor de bibliotheek. Lukt dat niet, dan bij opa Henk thuis.
4. Papa haalt Sanne van school. Kan hij niet, dan komt mevrouw El Amrani van nummer 12. Sanne blijft bij haar juf tot een van hen er is.
5. Mama gaat bij opa Henk langs. Karim neemt de tas en de radio mee.
6. Als we vertrekken, schrijven we de tijd en de plek op het blocnote bij de deur.
Geld, documenten en je telefoon
Zorg voor wat contant geld in huis in kleine biljetten en munten, kopieën van je belangrijkste documenten in één map, en een telefoon waar je ook zonder bereik iets aan hebt. Elk van de drie kost een uur of minder.
Geld. Pinnen en geldautomaten hangen af van stroom en netwerken, en beide kunnen uitvallen. Het advies van de Nederlandse overheid voor de eerste 72 uur is 70 euro per volwassene en 30 euro per kind, in verschillende biljetten en munten zodat je gepast kunt betalen; tel er wat bij voor medicijnen of babyvoeding. Het Belgische Crisiscentrum noemt geen bedrag: wat cash voor ongeveer 72 uur, en pas op met grote bedragen in huis. Ken de pincodes van je passen uit je hoofd, voor het geval contactloos betalen uitvalt. Dit is voorbereiding en niet meer dan dat; wat je met spaargeld of beleggingen doet, bespreek je met een gekwalificeerd adviseur.
Documenten. In het noodpakket van Denk vooruit zitten kopieën van je identiteitsbewijzen. Het Crisiscentrum voegt daar kopieën van je verzekeringscontracten aan toe, en raadt aan ze bij een evacuatie mee te nemen. Leg er zelf je recepten, het kentekenbewijs, de papieren van je huis en een lijst van je bankrekeningen bij. Stop alles in één map die in één hand het huis uit kan.
Je telefoon. Download een offline kaart van je regio en van de route naar je ontmoetingsplek buiten de stad. Sla je contacten op het toestel zelf op en schrijf de belangrijkste over op papier. Houd een opgeladen powerbank en een autolader bij de hand. Is het netwerk overbelast, zet dan de helderheid van je scherm lager, gebruik de vliegtuigmodus, sluit de apps die je niet nodig hebt en laat video's voor wat ze zijn, zodat het netwerk vrij blijft voor noodgevallen. Voor licht, warmte en eten als de stroom wegvalt, zie wat te doen bij stroomuitval.
Met kinderen praten over oorlog
Begin met vragen wat je kind al weet en hoe het zich daarbij voelt, en antwoord dan rustig, eerlijk en op zijn niveau. Dat is de eerste van acht tips in het advies van UNICEF over praten met kinderen over conflict en oorlog. In het kort:
- Vraag wat ze weten en hoe ze zich voelen.
- Houd het rustig en passend bij hun leeftijd: let op hun reacties en op hoe ongerust ze zijn.
- Verspreid medeleven, geen vooroordelen.
- Wijs op de helpers, en laat je kind zelf iets kleins doen; iets doen kan veel troost geven.
- Rond het gesprek zorgvuldig af: zeg dat je er bent om te luisteren zodra ze zich zorgen maken.
- Blijf vragen hoe het gaat. Veel reacties zijn normaal en duren maar kort.
- Beperk de stroom nieuws, en overweeg het uit te zetten als er jonge kinderen bij zijn.
- Zorg goed voor jezelf, want kinderen merken hoe jij reageert.
Je hoeft niet elk antwoord te hebben. "Dat weet ik niet, maar dit is wat wij dan doen" is een eerlijk antwoord, en daar helpt het noodplan bij. Denk vooruit geeft ouders dezelfde raad: leg de nadruk op het voorbereiden, niet op de noodsituatie zelf. Geef je kind een kleine taak in het plan: het draagt de zaklamp, of het kent het nummer van tante Vera uit zijn hoofd. Een kind met een taak kan ergens heen met zijn zorgen.
Als de wereld op zijn kop staat en de zorgen het probleem worden
Zit je veilig thuis en kun je niet stoppen met het nieuws lezen, dan zijn het vanavond de zorgen zelf die aandacht vragen. Als het voelt alsof de wereld op zijn kop staat, lijkt om de paar minuten de koppen bekijken op iets doen. Daarbuiten verandert er niets door, en het kost je je nachtrust.
Het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie over stress is eenvoudig: beperk de tijd die je aan het nieuws besteedt als je er gespannen van wordt, houd een dagritme aan, slaap genoeg, beweeg elke dag en houd contact met mensen die je vertrouwt. In de praktijk:
- Spreek nieuwsuren af. Vaste momenten op de dag, van een bron die je vertrouwt, en niet in bed.
- Doe één concrete voorbereiding, en stop dan. Vul de waterflessen, of schrijf het plan. Eén taak die af is, brengt meer rust dan nog een uur lezen.
- Zeg het hardop tegen iemand. Denk vooruit raadt hetzelfde aan: praat over je zorgen met familie, vrienden of je huisarts. Een zorg die je deelt, is aan het eind van de zin meestal kleiner.
- Ga naar de huisarts als het niet overgaat. Kun je niet meer goed slapen of eten, of kom je je dagen niet door, zoek dan hulp bij een zorgverlener die je vertrouwt; dat is ook wat de WHO aanraadt.
Voorbereid zijn en bang zijn zijn twee verschillende dingen. Het eerste is een plank en een vel papier. Als die er zijn, mag je ophouden eraan te denken.
De woorden die je hun zou willen meegeven
Elke lijst hierboven beschermt lichamen en papieren, en bijna alles op die lijsten kun je opnieuw kopen. Wat je niet opnieuw kunt kopen is kleiner: je stem, de manier waarop je dingen zegt, wat je ieder van je mensen zou willen laten weten. Met Goodbye App schrijf je een brief aan elk van je dierbaren, met één opname van je stem als je wilt, en die wordt bewaard op de servers van de app in plaats van in een la thuis. Je kiest wie elke brief ontvangt en de dag en het uur waarop hij per e-mail wordt bezorgd, tot 30 jaar vooruit; hij blijft privé tot hij verstuurd is, en de app is gratis. Zet je de optionele inactiviteitsbeveiliging aan, dan kunnen geplande brieven eerder vertrekken zodra het op je account stil is gebleven gedurende een periode die je zelf instelt, tussen 3 en 45 dagen; stel die dus langer in dan elke periode die je misschien offline bent. Onze gidsen over de brief voor het geval dat en over brieven voor een uitzending helpen je op weg.
Veelgestelde vragen
Wat moet ik als eerste doen als er oorlog uitbreekt? Blijf binnen, zet je regionale omroep of het officiële alarmkanaal aan, en ga met een bericht na waar iedereen uit je huishouden is. Vul daarna flessen en pannen met water, laad je apparaten op, en wacht op de instructies van de overheid voordat je ergens heen gaat.
Voor hoelang moet mijn noodvoorraad genoeg zijn? Minstens drie dagen, en een week als het kan. Nederland en België vragen om 72 uur, net als de strategie van de Europese Commissie; Zweden vraagt om minstens een week en Duitsland zo mogelijk om tien dagen.
Moet ik de stad uit als er oorlog uitbreekt? Nee, tenzij de overheid een evacuatie afkondigt of je huis niet veilig is. Vertrek je toch, neem dan je noodtas en je documenten mee, volg de aangewezen route, en laat je contactpersoon verder weg weten waar je heen gaat.
Wat doe ik met mijn geld bij oorlog? Zorg voor contant geld thuis voor de eerste dagen, in kleine biljetten en munten; de Nederlandse richtlijn is 70 euro per volwassene en 30 euro per kind voor 72 uur. Bewaar een papieren lijst van je rekeningen bij je documenten. Niemand kan voorspellen wat banken of markten doen, dus vraag voor alles daarbuiten een gekwalificeerd adviseur.
Wat is de veiligste plek in huis bij een aanval? Onder de grond of in het midden van een stevig gebouw, zegt de Nederlandse overheid: een kelderbox of een ondergrondse parkeergarage, en boven de grond het toilet, de trapkast of de kelderkast, weg van de ramen.
Wat te doen bij een kernaanval als je thuis bent? Blijf binnen, ga naar de kelder of het midden van het gebouw, sluit ramen, deuren en ventilatie, en blijf daar de eerste 24 uur, tenzij de overheid iets anders zegt. Die 24 uur komen van Ready.gov; volg de aanwijzingen van je eigen overheid zodra die komen.
Werken telefoon en internet nog in een oorlog? Mogelijk slecht of helemaal niet, omdat netwerken overbelast raken en stroom nodig hebben. Reken daarop: een radio op batterijen of met een slinger, telefoonnummers op papier, afgesproken ontmoetingsplekken, en berichten in plaats van bellen.
Wat te doen bij oorlog in Nederland of België, of als de Derde Wereldoorlog uitbreekt? Hetzelfde als bij elke oorlog of landelijke noodsituatie: haal je informatie bij officiële bronnen, blijf binnen, breng je huishouden bij elkaar, en volg de aanwijzingen van je eigen overheid. Geen huishouden kan zich op elk scenario voorbereiden, en dat hoeft ook niet; dezelfde voorraad en hetzelfde noodplan zijn bij allemaal bruikbaar.
Hoe bereid ik me mentaal voor op oorlog zonder in paniek te raken? Beperk het nieuws tot vaste momenten, doe één concrete voorbereiding, en praat met iemand die je vertrouwt. Kosten de zorgen je je slaap of je eetlust, ga dan naar je huisarts.
Every person has a legacy®
Begin




